Αποζημιωμένα αλλά μη αποδοθέντα σε κοινή χρήση!

   Μια άλλη πλευρά του θέματος αυτού προκαλεί κατάπληξη: όπως στη σχετική ημερίδα που είχαμε οργανώσει το Φεβρουάριο είχε αναφερθεί, υπάρχει ένας αριθμός κοινοχρήστων και κοινωφελών ακινήτων τα οποία έχουν αποζημιωθεί μεν, παραμένουν δε στα χέρια και σε χρήση των πρώην ιδιοκτητών τους.

    Δεν γνωρίζουμε ποια είναι και που βρίσκονται. Πρόκειται όμως για ασυγχώρητη αμέλεια των αρμοδίων δημοτικών και πολεοδομικών αρχών, αν όχι για παράβαση καθήκοντος.

    Ζητήσαμε λοιπόν με πρόσφατο έγγραφό μας από το Δήμο Πατρέων και την Πολεοδομία να μας ενημερώσουν πρώτον ποια είναι τα ακίνητα αυτά και δεύτερον τι σκοπεύουν να κάνουν για να θέσουν σε κοινή χρήση και στην πράξη.

   Αναμένουμε, με την ελπίδα ότι δεν θα υπάρξει απλώς απάντηση αλλά και πράξη.

   Ας είναι δε σίγουροι οι αρμόδιοι ότι δεν παύσουμε να θέτουμε συνεχώς το ζήτημα αυτό.

   Όπως είναι γνωστό, για την υλοποίηση του σχεδίου πόλης απαιτούνται δεκάδες εκατομμύρια ευρώ τα οποία δεν διαθέτει ο δήμος. Οι περιβαλλοντικέ οργανώσεις έχουν προτείνει πανστρατιά για την άσκηση πίεσης στην κυβέρνηση για νομοθετική επίλυση του προβλήματος αλλά η πρόταση δεν βρήκε ανταπόκριση.  Μικροκομματικοί υπολογισμοί μπαίνουν πάνω από τα στρατηγικό αυτό συμφέρον της πόλης. Όμως  θα επιμείνουμε. Και για τους κηρυγμένους κοινόχρηστους χώρους που χάνονται  και για την πράγματι δύσκολη περίπτωση του πρώην Λούνα παρκ.

   Οι επόμενες γενιές δικαιούνται μια πόλη βιώσιμη με πλήρεις τους κοινόχρηστους χώρους της.

Τα μέλη της Συμμαχίας ερευνούν διαρκώς και καταγράφουν τις περιοχές και τα είδη τα οποία χρήζουν προστασίας. Μέχρι σήμερα η Συμμαχία έχει εντοπίσει 595 τοποθεσίες οι οποίες αποτελούν τα τελευταία καταφύγια ενός ή περισσότερων επαπειλούμενων ειδών. Στους πίνακες που παρουσιάζονται, φαίνονται οι αριθμοί των επαπειλούμενων ειδών ανά κατηγορία, καθώς και ο αριθμών των ανιχνευθεισών περιοχών – καταφυγίων ανά τύπο, οι χώρες με τις περισσότερες τέτοιες τοποθεσίες, καθώς και οι τοποθεσίες με τα περισσότερα επαπειλούμενα είδη.

Προκειμένου να επιτύχει τους σκοπούς της η Συμμαχία

• Ζητά από τις κυβερνήσεις των κρατών στα οποία βρίσκονται οι εντοπισθείσες περιοχές να προστατεύσουν πλήρως τόσο τις περιοχές αυτές, όσο και τα επαπειλούμενα είδη που ζουν σε αυτές

• Καλεί τους επιστήμονες να συμμετάσχουν στις προσπάθειές της για την περαιτέρω έρευνα τόσο των είδη εντοπισθεισών περιοχών και ειδών όσο και για τον εντοπισμό πιθανών νέων επαπειλούμενων ειδών ή περιοχών καταφυγίων των ειδών αυτών.

• Καλεί όλους τους ζωολογικούς κήπους να βοηθήσουν στην αναπαραγωγή των επαπειλούμενων ειδών

• Καλεί όλες τις οργανώσεις που αγωνίζονται για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας να συμμετάσχουν στη Συμμαχία και να αναπτύξουν σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις των χωρών τους προγράμματα για την προστασία των επαπειλούμενων ειδών.

Χωρίς τις προσχώσεις αυτών των ποταμών δεν θα υπήρχε πεδινή Αιγιάλεια ούτε παραλίες. Τα βουνά θα έπεφταν κατευθείαν στη θάλασσα όπως ακριβώς στην περιοχή της Παναγοπούλας. Έτσι ακριβώς ήταν η ακτή της Αιγιάλειας πριν πέντε με εφτά χιλιάδες χρόνια περίπου, όταν σταμάτησε η ανύψωση της στάθμης της θάλασσας μετά το πέρας της τελευταίας εποχής των παγετώνων.

 Ότι βλέπουμε λοιπόν σαν πεδινή Αιγιάλεια έχει δημιουργηθεί μέσα σε εφτά χιλιάδες χρόνια το πολύ. Αν αναλογιστούμε ότι η αυτή η έκταση είναι πάνω από 90.000 στρέμματα τότε έχουμε ένα μέσο όρο τουλάχιστον 13 στρέμματα το χρόνο νέας πεδινής έκτασης που δημιουργούν τα ποτάμια.

Οι παραλίες της Αιγιάλειας επομένως δεν είναι στατικές, φυτεμένες από ένα αόρατο χέρι από καταβολής κόσμου. Είναι προϊόν μιας συνεχούς δυναμικής διαδικασίας όπου τα ποτάμια κατεβάζουν υλικά τα οποία στη συνέχεια τα κύματα και τα ρεύματα απλώνουν και χτίζουν τις ακτές. Αυτά τα υλικά, με τα οποία έχουν χτιστεί μέτρο – μέτρο τα οικόπεδά μας, τα χωράφια μας και οι παραλίες μας, αυτά τα υλικά λοιπόν εμείς τα ονομάζουμε «αδρανή» – αλίμονό μας!

Αν λείψουν αυτά τα αδρανή, τα κύματα και τα θαλάσσια ρεύματα θα αρχίσουν την αντίστροφη διαδικασία. Θα αρχίσουν να τρώνε λίγο – λίγο τις παραλίες μας. Δυστυχώς, η διαδικασία αυτή έχει ήδη αρχίσει εδώ και τουλάχιστον τρεις δεκαετίες. Οι απαράδεκτες (και πλέον εντελώς παράνομες) λήψεις «αδρανών» από τα ποτάμια μας έχουν απομακρύνει αμέτρητες χιλιάδες τόνους φερτών υλικών των οποίων η φυσική απόληξη θα ήταν να στηρίξουν και να χτίσουν τις ακτές μας.

Αποτέλεσμα: η διάβρωση των ακτών είναι πλέον μια από τις σημαντικότερες απειλές για την περιοχή. Απειλεί δρόμους, σπίτια, επιχειρήσεις και περιουσίες. Το κόστος για την αντιμετώπισή της ανέρχεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.

Η κατάσταση είχε κάπως ομαλοποιηθεί μέχρι πριν λίγα χρόνια. Τα μεγάλα έργα όμως και τα αντίστοιχα μεγάλα συμφέροντα εύκολα χαλάρωσαν τις όποιες επιφυλάξεις. Η παράνομη καταλήστευση των ποταμών εντατικοποιήθηκε με χειρότερες περιπτώσεις τον Φοίνικα και τον Σελινούντα. Δεν έχει σημασία πόσο μακριά από τις εκβολές γίνονται οι λήψεις. Απλά οι επιπτώσεις είναι πιο έμμεσες αλλά τελικά πάντα οι ίδιες.

Τι γίνεται τώρα;  Έχει αντιληφθεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση ότι το οικονομικό και κοινωνικό κόστος από τις λήψεις αδρανών είναι απείρως μεγαλύτερο από τα όποια κέρδη; Έχουμε κατανοήσει ότι τα «αδρανή» που κουβαλούν τα φορτηγά ή φορτώνονται στις πλατφόρμες για να πάνε στο λιμάνι της Πάτρας ουσιαστικά αφαιρούνται από τις ακτές μας; Έχουμε το δικαίωμα να καταδικάζουμε την Αιγιάλεια να πληρώσει αυτό το τίμημα;

Ας μην ακούσουμε το γελοίο επιχείρημα «και πως θα γίνουν τα λιμάνια και τα άλλα έργα;». Δηλαδή πως έγιναν αυτά τα έργα στη βόρεια Ευρώπη σε περιοχές που δεν υπάρχει πέτρα ούτε για δείγμα σε ακτίνα εκατοντάδων χιλιομέτρων. Πώς έχτισαν λιμάνια στη Βαλτική όπου παλαιότερα καθένας που εισερχόταν σε μια πόλη όφειλε να προσκομίζει ως διόδια από μία πέτρα για να συλλεχθεί έτσι οικοδομικό υλικό; Εκεί πώς τα έκαναν;

Η κατάσταση είναι σοβαρή, πολύ σοβαρή. Η περιπέτεια του Δήμου Συμπολιτείας (που, εδώ που τα λέμε, έχει αποδειχτεί ο πλέον ευαίσθητος σε περιβαλλοντικά θέματα) ας γίνει η αφορμή να τελειώσει επιτέλους αυτή η τραγωδία για την περιοχή μας. Ας γίνει επιτέλους αυτό που λέει ο Νόμος: ούτε πέτρα δεν πρέπει να φεύγει από την κοίτη των ποταμών.

Τέλος, ας επαναλάβουμε ότι το πρόβλημα δεν είναι «οικολογικό» ή «περιβαλλοντικό». Είναι καθαρά κοινωνικό και οικονομικό καταστρέφοντας τις παραλίες μας, εκεί που χτυπάει η καρδιά της ανάπτυξης της Αιγιάλειας. Ας το καταλάβουμε τώρα και ας αφήσουμε ήσυχα τα ποτάμια μας να κάνουν τη δουλειά τους ΤΩΡΑ!

Κώστας Παπακωνσταντίνου

MSc οικολογίας Πανεπιστημίου Ουαλίας

ΛΈΖΑΝΤΑ: Άποψη της κοίτης του Μεγανίτη, που εκβάλει κοντά στο Αίγιο. Από τα λίγα σημεία της που δεν είναι ορατά τα ίχνη των αμμοληψιών.

   Από το πρώτο φύλλο η ανάλυση και παρέμβαση σε ζητήματα όπως το σχέδιο πόλης και τα (τραγικά στην Πάτρα) προβλήματα εφαρμογής του καταλάμβαναν σημαντικό χώρο της εφημερίδας. Παλιότερα βέβαια, στα πρώτα χρόνια ζητήματα που λίγο πολύ έχουν λυθεί ή προχωρήσει πολύ σήμερα ήταν στο επίκεντρο: το πρόβλημα της ύδρευσης, η κατασκευή βιολογικού καθαρισμού για την προστασία του Πατραϊκού Κόλπου, η ανακύκλωση που τότε για την πόλη μας ήταν απλώς μια καλή ιδέα, ο λόγος και ο αντίλογος για το Τεχνολογικό (σήμερα επιστημονικό) πάρκο που πολλοί δεν ήθελαν, και βεβαίως το αιώνιο και πάντα επιδεινούμενο, κυκλοφοριακό.

   Μεγάλος αριθμός δημοσιευμάτων αφιερώθηκε, πράγμα που συνεχίζεται ως τώρα, στο Έλος της Αγυιάς, και μπορούμε χωρίς υπερβολή να ισχυριστούμε ότι σοβαρά συνέβαλαν στην ανατροπή της παλαιάς αντίληψης περί αποστράγγισης του χώρου και την επικράτηση της ιδέας, ότι μόνο ήπια διαχείριση με σεβασμό των οικολογικών χαρακτηριστικών του πολύτιμου αυτού χώρου των 400 σχεδόν, μαζί με την πλαζ, στρεμμάτων, είναι επιτρεπτή. Μόνιμος στόχος επίσης ήταν πάντα και το Δασύλλιο. Μεγάλα (δισέλιδα) και μικρότερα δημοσιεύματα ανέλυσαν τις αξίες του χώρου, περιέγραψαν την ιστορία του, και υπήρξαν μέρος της αδιάκοπης πάλης της ΟΙΚΙΠΑ για την αποτροπή των προσπαθειών σαλαμοποίησης του πολύτιμου και μοναδικού αυτού λοφώδους πάρκου, στην καρδιά της Πάτρας.

   Το Σκαγιοπούλειο, ως χώρος πρασίνου και αναψυχής αλλά και ως επίκεντρο ενός μακρού (και δικαστικού) αγώνα για την αποτροπή της μερικής οικοπεδοποίησής του, που τελικά δεν επιτεύχθηκε, ήταν επίσης ένα από τα συχνά φιλοξενούμενα στην εν αιθρία θέματα.

   Η ατμοσφαιρική ρύπανση της Πάτρας – πρόβλημα σοβαρό ιδίως ως προς τα αιωρούμενα μικροσωματίδια – απασχόλησε συχνά και εκτενώς τις σελίδες μας.

    Το στενά συνδεδεμένο μ’ αυτήν ζήτημα της ορθολογικής ρύθμισης της κυκλοφορίας με έμφαση στα μαζικά μέσα μεταφοράς κατακτά όλο και περισσότερο χώρο στις σελίδες μας.

   Κορυφαία προβολή, συχνά και από την πρώτη μας σελίδα δώσαμε, τα τελευταία ιδίως τρία χρόνια, στο πρόβλημα της ανεπάρκειας κοινοχρήστων χώρων στην Πάτρα και ιδιαίτερα στην οδυνηρή για την πόλη απώλεια τέτοιων χώρων προβλεπόμενων στο σχέδιο πόλης, λόγω οικονομικής αδυναμίας του Δήμου να τους αποζημιώσει.

   Υγρότοποι και δάση

   To υγροτοπικό και δασικό σύμπλεγμα της Στροφιλιάς ίσως είναι το θέμα που περισσότερο από κάθε άλλο επαναλαμβάνεται στις σελίδες της εν αιθρία.  Άλλοτε  με στόχο την ανάδειξη των σπάνιων αισθητικών και βιολογικών του αξιών κι άλλοτε ως πεδίο μιας αδιάκοπης πάλης ενάντια στα συμφέροντα που του προκαλούν σοβαρά προβλήματα : καταπατήσεις (τα διαβόητα Σαμαρέϊκα κυρίως), αμφισβητήσεις του δασικού χαρακτήρα (Στίβες, Μαύρα Βουνά), λατομεία Αράξου, λαθροκυνήγι.

   Από κοντά και το άλλο σπουδαίο οικοσύστημα του νομού Αχαΐας, το όρος του Χελμού και το φαράγγι του Βουραίκού. Καταγγείλαμε παρανομίες, όπως στην περίπτωση των κτισμάτων στην Λίμνη Τσιβλού και αναδείξαμε την χλωρίδα και πανίδα της περιοχής με εκτενή δημοσιεύματα και φωτογραφικό υλικό.

  Δεν ξεφεύγουν από την προσοχή μας και τα οικοσυστήματα της ευρύτερης Δυτικής Ελλάδας και βόρειας Πελοποννήσου: Αχελώος, Εύηνος, Ζήρεια, Ερύμανθος, Φολόη φιλοξενήθηκαν στις σελίδες μας.

   Τα διεθνή

   Δεν αρκούμεθα, όπως προαναφέραμε στα τοπικά. Συχνότατες είναι οι δημοσιεύσεις μας για το πρώτο και κρισιμότερο διεθνές περιβαλλοντικό πρόβλημα, το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την κλιματική αλλαγή. Επανειλημμένα δημοσιεύσαμε δισέλιδα αφιερώματα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αλλά και ρεπορτάζ για την πορεία εφαρμογής τους στην Αχαΐα και την υπόλοιπη Ελλάδα.

   Το πρόβλημα της επιβάρυνσης τόσο των οικοσυστημάτων όσο και των διατροφικών προϊόντων από χημικά, ιδιαίτερα φυτοφάρμακα έχει συχνά αναλυθεί στις σελίδες μας.

   Η μεταχείριση των ζώων ιδιαίτερα στα τσίρκα, με την ευκαιρία και των σχετικών  επισκέψεων στην πόλη μας και των αντιδράσεών μνας σ’ αυτές αποτέλεσε αντικείμενο εκτενούς αρθρογραφίας

   Οι διεθνείς εξελίξεις όσον αφορά την βιώσιμη ανάπτυξη (Διασκέψεις Ρίο, Κυότο, Γιοχάνεσμπουργκ και η πρόσφατη του Μόντρεαλ ) παρουσιάστηκαν αναλυτικά στους αναγνώστες μας.

   Άλλα θέματα

   Σταθερά προβάλλουμε (σε κάθε τεύχος) θέματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης είτε πρόκειται για εργασίες σχολικών ομάδων είτε για ρεπορτάζ είτε για θεωρητικά ζητήματα.

   Και βεβαίως ανελλιπώς σχολιάζουμε τα πολιτιστικά δρώμενα όπως και τις οικοτουριστικές μας εμπειρίες.

   Στόχος μας παραμένει η συνεχής βελτίωση της ποιότητας της αρθρογραφίας, η ζωντάνια των κειμένων και αισθητική βελτίωση των σελίδων μας.

   Εσείς βεβαίως θα κρίνετε το βαθμό επιτυχίας μας.