Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Π.Ε.) λειτουργεί θεσμοθετημένα από το 1990 στα ελληνικά σχολεία και εφαρμόζεται σε εθελοντική βάση. Οι εκπαιδευτικοί αφιερώνουν ορισμένες διδακτικές ώρες –εντός  ή εκτός  ωρολογίου προγράμματος- για την εκπαίδευση μιας ομάδας μαθητών σε περιβαλλοντικά θέματα. Οι ίδιοι επιλέγουν  πώς θα εργαστεί η περιβαλλοντική ομάδα και αν θα πραγματοποιήσουν κάποια εκπαιδευτική εκδρομή ή επίσκεψη, ενώ στο τέλος της σχολικής χρονιάς υποβάλλουν έκθεση, όπου αναφέρονται τα αποτελέσματα της εργασίας της περιβαλλοντικής ομάδας. 

Για την υποστήριξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα σχολεία καθιερώθηκε από το 1991 ο θεσμός του υπεύθυνου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε κάθε νομό και βαθμίδα εκπαίδευσης, ενώ το 1993 ιδρύθηκε το πρώτο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην Κλειτορία Αχαΐας. Σήμερα λειτουργούν 41 Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ) σε όλη τη χώρα και η αποστολή τους έχει τρία κύρια μέρη: 

-την υποδοχή και εκπαίδευση των μαθητικών περιβαλλοντικών ομάδων

-την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών με σεμινάρια και ειδικές δράσεις 

-τις δράσεις ευαισθητοποίησης της τοπικής κοινωνίας 

Ως αποτέλεσμα αυτών των στοχευμένων πολιτικών, στην εικοσαετία 1990-2010 τα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης των σχολείων πενταπλασιάστηκαν 

Σήμερα, μέσα στο γενικότερο δυσμενές πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση υφίσταται επίθεση, συρρίκνωση και απειλείται με αφανισμό. 

Αποδομείται η οργανωτική της δομή με τη συρρίκνωση των Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης [σχήμα 1] και την κατάργηση των υπευθύνων  Π.Ε. μέσω  της συγχώνευσής τους με υπευθύνους άλλων σχολικών δραστηριοτήτων. 

Σήμερα υπολογίζεται ότι έχουν μειωθεί στο μισό οι αποσπάσεις εκπαιδευτικών που αφορούν την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση σε σχέση με το 2009. Επιπλέον η Π.Ε. υποσκάπτεται με την καθυστέρηση των αποφάσεων τοποθέτησης για τα στελέχη της (2010, 2011), το πάγωμα της χρηματοδότησής της που γίνεται μέσω του ΕΣΠΑ (2010, 2012) και την κατάργηση οποιασδήποτε αμοιβής για επιμορφωτικές δράσεις που γίνονται   υποχρεωτικά εκτός ωραρίου (2011). 

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, ίσως δεν προξενεί εντύπωση που η Υφυπουργός Παιδείας, κ. Χριστοφιλοπούλου χαρακτήρισε τα ΚΠΕ ως «γραφεία εκδρομών», προετοιμάζοντας προφανώς το έδαφος για τις επερχόμενες περικοπές. 

Σχήμα 1: Η εξέλιξη του αριθμού των ΚΠΕ στο χρόνο

Είναι βέβαιο ότι μέσα στη γενικότερη κοινωνική και οικονομική συγκυρία η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση δεν θα μπορούσε  να μείνει στο απυρόβλητο. Θα ήταν όμως ευτύχημα αν οι αποφάσεις για το μέλλον της Π.Ε. (αλλά και της εκπαίδευσης γενικότερα) λαμβάνονταν με βάση επιστημονικά κριτήρια, με έγκαιρη στοχοθεσία, συστηματική παρακολούθηση και ανάλυση των πραγματικών στοιχείων . 

Οι επιστημονικές μελέτες που εκπονούνται από τα ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα της χώρας θα μπορούσαν να αναπληρώσουν την έλλειψη μιας συστηματικής παρακολούθησης της Π.Ε. εκ μέρους του Υπουργείου Παιδείας. Στην έρευνα που περιγράφεται παρακάτω, προκύπτουν ισχυρές ενδείξεις υπέρ του έργου της Π.Ε., όπως αυτή εφαρμόστηκε στα σχολεία τα τελευταία 20 χρόνια, σε πείσμα των δηλώσεων της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου. Η ερευνητική εργασία αποτελεί τμήμα της διπλωματικής εργασίας του γράφοντος και πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της μεταπτυχιακής  ειδίκευσης καθηγητών φυσικών επιστημών του Ε.Α.Π.

Η έρευνα έγινε με ερωτηματολόγιο σε τυχαίο δείγμα 21 σχολείων (νηπιαγωγείων, δημοτικών, γυμνασίων, γενικών και επαγγελματικών λυκείων) όλης της επικράτειας, όπου συγκεντρώθηκαν οι γνώμες 110 τυχαία επιλεγμένων εκπαιδευτικών. 

Στην εισαγωγική ερώτηση «Πόσο απαραίτητη πιστεύετε ότι είναι σήμερα η εκπαίδευση πάνω στα περιβαλλοντικά ζητήματα;», οι απαντήσεις κυμάνθηκαν σε ένα εντυπωσιακά υψηλό επίπεδο, με μέσο όρο 9,23 στα 10  όσον αφορά στην αναγκαιότητα της εκπαίδευσης των μαθητών στα περιβαλλοντικά ζητήματα. Το 10 είναι η δημοφιλέστερη απάντηση με σχετική συχνότητα 59%. Συνεπώς οι εκπαιδευτικοί θεωρούν την  Περιβαλλοντική Εκπαίδευση πολύ σημαντική. Ο δείκτης αυτός ανεβαίνει ακόμα περισσότερο μεταξύ των εκπαιδευτικών με μεταπτυχιακές σπουδές και μεταξύ των γυναικών.

Επίσης, το 98% των εκπαιδευτικών θεωρούν ότι θα τους χρησίμευε αν είχαν περισσότερη ενημέρωση για θέματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/ Εκπαίδευσης για την Αειφορία και το 64% πιστεύει ότι η Π.Ε. στο σχολείο θα έπρεπε να είναι υποχρεωτική.

Παρά τη σημασία που φαίνεται να έχει η Π.Ε. στη συνείδηση των εκπαιδευτικών, μόνο μια μειοψηφία απ’ αυτούς έχει αναλάβει να υλοποιήσει προγράμματα Π.Ε. Το 33% των εκπαιδευτικών του δείγματος έχουν υλοποιήσει πρόγραμμα Π.Ε. κάποια στιγμή στην εκπαιδευτική τους θητεία. Από αυτούς, το 47% έχει πραγματοποιήσει επίσκεψη σε Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, ενώ το 53% δεν έχει.

Σχήμα 2: Ποσοστό υλοποίησης προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στα σχολεία και ποσοστό επισκέψεων σε Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.

Από το ένα τρίτο των εκπαιδευτικών του δείγματος που έχουν αναλάβει πρόγραμμα ΠΕ, η συντριπτική πλειοψηφία (97%) συνάντησε δυσκολίες. Ως συνηθέστερη δυσκολία (53%) αναφέρεται η ανελαστικότητα του ωρολογίου προγράμματος, κάτι που δείχνει ότι ο τρόπος λειτουργίας του σχολείου δεν καλύπτει τις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες. Το 50% συνάντησε οικονομικές δυσκολίες κατά την υλοποίηση του προγράμματος, ενώ το 48% αντιμετώπισε τη δυσκολία της έλλειψης εξειδικευμένων γνώσεων (υπήρχε η δυνατότητα πολλαπλών απαντήσεων).

Η υλοποίηση προγραμμάτων Π.Ε. προσφέρει παρόλα αυτά πολλαπλά εκπαιδευτικά οφέλη. Η αυξημένη περιβαλλοντική ευαισθησία (82%), η καλύτερη συνεργασία μεταξύ των μαθητών (79%), οι αυξημένες γνώσεις σε περιβαλλοντικά θέματα (61%), η μείωση της παραβατικής συμπεριφοράς (27%), η μεγαλύτερη προθυμία στο σχολικό μάθημα (24%) είναι μερικές από τις αλλαγές που παρατήρησαν οι εκπαιδευτικοί μεταξύ των μαθητών. Μόνο το 3% των εκπαιδευτικών δεν παρατήρησε καμία αλλαγή μετά από τη συμμετοχή των μαθητών σε πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. 

Οι αναφερόμενες πολλαπλές ωφέλειες από την υλοποίηση προγραμμάτων Π.Ε., πιθανώς να εξηγούν το γεγονός ότι το 71% όσων υλοποίησαν πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, το επανέλαβαν περισσότερες από μία φορές. Επίσης, οι εκπαιδευτικοί πιστεύουν ότι η Π.Ε. μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές στην κατανόηση των σχολικών μαθημάτων (6,9/10). Όλα τα προηγούμενα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση έχει ακόμα πολλά να προσφέρει στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. 

Όσον αφορά στα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ), η γενική γνώμη των εκπαιδευτικών για τη συνεισφορά τους ποσοτικοποιείται σε 6,4/10. Η γνώμη είναι σαφώς καλύτερη μεταξύ όσων έχουν επισκεφθεί κάποιο ΚΠΕ για επιμορφωτικό σεμινάριο (7,1/10) ή στα πλαίσια περιβαλλοντικής ομάδας (7,2/10). Επίσης, οι εκπαιδευτικοί που έχουν κοντά στο σχολείο τους κάποιο ΚΠΕ:

α) έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να υλοποιήσουν πρόγραμμα Π.Ε. 

β) υλοποιούν μεγαλύτερο αριθμό προγραμμάτων Π.Ε.

γ) έχουν περισσότερες πιθανότητες να πραγματοποιήσουν εκπαιδευτική επίσκεψη σε ΚΠΕ

δ) πραγματοποιούν περισσότερες εκπαιδευτικές επισκέψεις σε ΚΠΕ

ε) έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρακολουθήσουν επιμορφωτικό σεμινάριο σε ΚΠΕ

στ) έχουν καλύτερη γνώμη για τα ΚΠΕ από το γενικό μέσο όρο των εκπαιδευτικών.

Τα προηγούμενα συνηγορούν στο ότι τα ΚΠΕ λειτουργούν ως πυρήνες εξάπλωσης της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. 

Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ):

• Επικουρούν στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, που επιβάλλεται από τις ανάγκες της εποχής
• Εξασφαλίζουν ότι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση θα γίνεται στη φύση και όχι σε κλιματιζόμενες αίθουσες
• Συνιστούν μια καλή πρακτική που έχει ήδη εξαχθεί στο εξωτερικό (Κύπρος) 
• Συντελούν στην απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων (ΕΣΠΑ), η πλειοψηφία των οποίων κατευθύνεται σε μικρές επιχειρήσεις της ελληνικής περιφέρειας
• Ωφελούν τις τοπικές κοινωνίες, άμεσα από το ρεύμα επισκεπτών προς τα ΚΠΕ και έμμεσα από επιμορφωτικές δράσεις

Σχετικά με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, όπως αυτή υλοποιείται στα ελληνικά σχολεία, το γεγονός ότι:

1. Το 98% ζητάει περισσότερη ενημέρωση 
2. Υπάρχει ομοφωνία  για την αναγκαιότητα της Π.Ε. (9,23/10)
3. Το 97% παρατηρεί σημαντικές ωφέλειες για τους μαθητές κατά την υλοποίηση προγράμματος Π.Ε.
4. Το 28% δεν αναλαμβάνει πρόγραμμα Π.Ε. γιατί δεν έχει εκπαιδευτεί  για τον τρόπο υλοποίησής του.
5. Το 48% αναγνωρίζει έλλειψη εξειδικευμένων γνώσεων κατά την υλοποίηση προγράμματος Π.Ε., συνηγορούν στο γεγονός ότι υπάρχει η ανάγκη ενίσχυσης, υποστήριξης και διάδοσης της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα σχολεία.

Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, όπως εφαρμόστηκε στην Ελλάδα, εμφανίζει πολλά χαρακτηριστικά  που είναι πρωτοποριακά σε διεθνές επίπεδο, ενώ τα ΚΠΕ συνιστούν μια καλή πρακτική που έχει ήδη εξαχθεί στο εξωτερικό. Πρέπει να γίνει μια συστηματική προσπάθεια, για να προβληθεί η Π.Ε. ως κεκτημένο και να εξαχθεί ως καινοτομία ο τρόπος που αυτή εφαρμόζεται στην Ελλάδα, ώστε να γίνει παράδειγμα προς μίμηση και όχι στόχος περικοπών και απαξίωσης από ανεύθυνους λογιστές. 

Του Κώστα Γιαννίρη, καθηγητή μέσης εκπαίδευσης

Περισσότερες πληροφορίες για την έρευνα στο: http://kpe-akrat.ach.sch.gr/docs/MetaptixiakiDiatrivi.ppt

4. Επιμόρφωσε Εκπαιδευτικούς σε σεμινάρια , ενημερωτικές ημερίδες και συναντήσεις.
 Κατά τη φετινή χρονιά επιμορφώθηκαν συνολικά 819 εκπαιδευτικοί (αναλυτικά: 394 εκπαιδευτικοί σε 15σεμινάρια, 165 εκπαιδευτικοί σε 9 ημερίδες και 260 εκπαιδευτικοί σε 7 συναντήσεις που οργανώθηκαν από το Τμήμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης).
Στο Νομό Αχαΐας το ποσοστό των επιμορφωμένων εκπαιδευτικών σε σχέση με τον συνολικό αριθμό των εκπαιδευτικών που υπηρετούν στο Νομό ανέρχεται στο υψηλό ποσοστό του 40%, όταν το αντίστοιχο ποσοστό πανελλαδικά βρίσκεται στο 12%.(Δ. Σπυροπούλου, Μόνιμη Πάρεδρος Π.Ε. στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο στο άρθρο της «Διερεύνηση στοιχείων και διατύπωση προτάσεων για την προώθηση της Π.Ε. στα σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» στο τεύχος 34 (Φθινόπωρο 2005) του περιοδικού της Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε «Για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση»)

5. Οργάνωσε και συμμετείχε σε Εκδηλώσεις και Δράσεις
Το Τμήμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, θέλοντας να συμβάλει στη συμμετοχή σε δράσεις, συμμετείχε και οργάνωσε εκδηλώσεις – δράσεις σε συνεργασία με άλλους φορείς αποσκοπώντας σε ευρύτερες ομάδες πολιτών και στοχεύοντας στην ευαισθητοποίηση και προστασία του περιβάλλοντος.
  Οικολογική Μετακίνηση:  Συνδιοργάνωση με τη μη κυβερνητική οργάνωση ECOCITY μαθητικού διαγωνισμού με θέμα «Οικολογική Μετακίνηση- Οι μαθητές ερευνούν, οι πόλεις ενημερώνονται , η κοινωνία ευαισθητοποιείται» στην Πάτρα 26/02/2007. Συμμετείχαν το Γυμνάσιο Φαρών και το 6ο Γυμνάσιο Πάτρας.
  Παναχαΐκό όρος ….το πάρκο της Πάτρας : Παρουσίαση του πιλοτικού προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στον Πολυχώρο «Πολιτεία» στις 12 Μαΐου 2007 στα πλαίσια του προγράμματος INTERREG IIIC sud «ΔΙΚΤΥΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ» και Διαγωνισμός με θέμα «Ένα λογότυπο για το Παναχαϊκό όρος» σε συνεργασία με την ΑΔΕΠ του Δήμου της Πάτρας.
  Μαθητικό Συνέδριο :Παροχή δυνατότητας σε Μαθητικές ομάδες να παρουσιάσουν τις εργασίες τους με τη δομή και οργάνωση επιστημονικής έρευνας
 Τη φετινή σχολική χρονιά το  Μαθητικό Συνέδριο είχε θέμα «ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΣΜΟΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» και έγινε  στην Πάτρα (Πολυχώρος Πολιτεία) στις 07/5/2007. Συμμετείχαν 198 μαθητές και 19 εκπαιδευτικοί των σχολείων του Ν. Αχαΐας .
  Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος: Συνδιοργάνωση με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αχαΐας εορτασμού, με συμμετοχή εκπαιδευτικών και μαθητών Περιβαλλοντικών ομάδων για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 5 Ιουνίου 2007
1. Με κεντρικό μήνυμα των εκδηλώσεων : «Αλλάζουμε συμπεριφορές …όχι το κλίμα» οι περιβαλλοντικές ομάδες έστειλαν μηνύματα, (χρησιμοποιώντας τη φαντασία, την ευρηματικότητα και τη φρεσκάδα της νεανικής σκέψης) για να εκφράσουν την ανησυχία τους για τα περιβαλλοντικά προβλήματα και την κλιματική αλλαγή. Τα μηνύματα αυτά προβλήθηκαν στις εορταστικές εκδηλώσεις.
2. Συνάντηση εργασίας εκπαιδευτικών (Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης N. Αχαΐας) που υλοποιούν Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο Μουσειακό Υδροκίνητο συγκρότημα Εφταπίτας Αιγίου την Παρακευή 1 Ιουνίου 2007 με θέμα «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο νομό Αχαΐας : εξελίξεις και προοπτικές εν όψει των κλιματικών αλλαγών».
3. Επίσκεψη – ενημέρωση εκπαιδευτικών στο ΑΙΟΛΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΝΑΧΑΪΚΟΥ το Σάββατο 2 Ιουνίου 2007.
4. Δράσεις από μαθητές (στην Πλατεία Γεωργίου στην Πάτρα και στο Παλαιό Νοσοκομείο στο Αίγιο) εμπνευσμένες από τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που υλοποιήθηκαν στα σχολεία του Νομού Αχαΐας τη Δευτέρα και Τρίτη 4 και 5 Ιουνίου 2007.
5. Περιβαλλοντική Παράσταση «Νερόμυλε για σένα …» για μικρούς και μεγάλους στην Πάτρα (πλ. Λεύκας), στο Αίγιο (Παλαιό Νοσοκομείο) και στο ΚΠΕ Κλειτορίας.
6. Περιβαλλοντικές δραστηριότητες για μαθητές στο ΚΠΕ Κλειτορίας την Τρίτη 5 Ιουνίου 2007.
6. Συνεργάστηκε με τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης
• Για τη συμμετοχή 1194 μαθητών και 123 εκπαιδευτικών των σχολείων του Νομού Αχαΐας
• σε προγράμματα των δύο Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του Νομού Αχαΐας ΚΠΕ  Κλειτορίας και Ακράτας
• σε προγράμματα άλλων Κ.Π.Ε. εκτός Νομού. (Θέρμου, Κρεσταίνων, Βελβεντού, Κόνιτσας, Ζακύνθου, Καλαμάτας, Νέας Κίου, Νάουσας, Άμφισσας, Στυλίδας, Δραπετσώνας)
• Για το σχεδιασμό και την υλοποίηση σεμιναρίων, δικτύων, προγραμμάτων  δραστηριοτήτων, δράσεων και εκπαιδευτικού υλικού.
7. Δημιούργησε και οργάνωσε εκπαιδευτικό υλικό
• Λειτουργία οργανωμένης Δανειστικής Βιβλιοθήκης με εκπαιδευτικά πακέτα και υλικό που απαιτούνται στα προγράμματα Π.Ε.
• Δημιουργία έντυπου ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ για τη συγκέντρωση των σημειώσεων των εκπαιδευτικών για το πρόγραμμα Π.Ε. που υλοποιούν.
• Λειτουργεί η Ιστοσελίδα του Τμήματος Π.Ε www.dide.ach.sch.gr/enviredu
8. Συμμετείχε σε Εκδόσεις – Δημοσιεύσεις – Δημοσιοποίηση δραστηριοτήτων.
• Μετά την ολοκλήρωση των περισσοτέρων προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων σχεδόν σε κάθε σχολείο, παρήχθησαν έντυπα καταγραφής των εργασιών των μαθητών, δημιουργήθηκε υλικό σε απλή ηλεκτρονική μορφή από τους μαθητές και υλοποιήθηκαν δράσεις θετικές προς το περιβάλλον που σχετίζονταν με το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα του σχολείου. Η ολοκληρωμένη καταγραφή έγινε μετά τη συλλογή των ατομικών εκθέσεων των εκπαιδευτικών και την παράδοση των τελικών τους εργασιών στο Τμήμα Π.Ε.
• Παρήχθησαν σε ηλεκτρονική μορφή CD
με πιστοποίηση ISBN
1. Τα πρακτικά του Σεμιναρίου «Τοπική Ιστορία στην ευρύτερη περιοχή Αχαΐας: Διαβάζοντας τη μνήμη, ακούγοντας το χώρο» ISBN 978-960-89802-0-4
2. Τα πρακτικά του 4ου Μαθητικού Συνεδρίου «Καταναλωτισμός και περιβάλλον»
• Θα εκδοθεί ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ. Σκοπός της έκδοσης είναι να καταγραφούν και να δημοσιοποιηθούν τα προγράμματα σχολικών δραστηριοτήτων που υλοποιούν οι εκπαιδευτικοί του νομού Αχαΐας (τη σχολική χρονιά 2006-2007) καθώς και οι ποικίλες δραστηριότητες και δράσεις των Τμημάτων (Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Αγωγής Υγείας, Πολιτιστικών Θεμάτων και Αγωγής Σταδιοδρομίας). Το υλικό συγκεντρώνεται και το τετράδιο θα είναι έτοιμο στις αρχές του Σεπτεμβρίου 2007 και θα αποσταλεί σε όλα τα σχολεία που θα συμμετέχουν με δημοσίευση.
9. Καινοτομίες
 Δημιουργία του τοπικού δικτύου «ΑΕΙΦΟΡΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» σε συνεργασία με τη Νομαρχιακή Επιχείρηση Ανάπτυξης Αχαΐας «ΝΕΑ» για εφαρμογή συστημάτων περιβαλλοντικής  διαχείρισης σε 5 σχολικές μονάδες (πιλοτικά) του Νομού Αχαΐας.
 Δημιουργία του περιφερειακού δικτύου HELYCON (HEllenic LYceum Cosmic Observatories Network) με θέμα “Περιβάλλον και κοσμική ακτινοβολία” σε συνεργασία με το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο  και το Πανεπιστήμιο Πατρών.
 Συνεργασία με το Δήμο της Πάτρας, μετά από έγκριση του Δημοτικού Συμβουλίου, με τίτλο «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση για την ανάπτυξη στο Δήμο της Πάτρας». Η συνεργασία αυτή στοχεύει στο συνδυασμό Περιβαλλοντικής διαχείρισης και Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε τρεις συγκεκριμένους τομείς: Διαχείριση Απορριμμάτων, Αστικό και Περιαστικό Πράσινο, Εξοικονόμηση Ενέργειας και Μεταφορές

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όλους τους εκπαιδευτικούς και μαθητές που με τη συμμετοχή τους στα προγράμματα Π.Ε. έβαλαν ένα λιθαράκι στην προσπάθεια για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη στην περιοχή μας και συνέβαλαν στην κατεύθυνση ενός άλλου σχολείου ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΣΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΡΑΣΗ.
Απέδειξαν ότι η περιβαλλοντική αγωγή δεν συντελείται εν κενώ και δεν παραμένει μια στείρα ενημερωτική διαδικασία, αλλά κινητοποιεί τον ψυχισμό των παιδιών και διεγείρει τις ευαισθησίες τους. Ελπίζουμε ότι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση θα αποτελέσει χώρο αφύπνισης και παραγωγής ιδεών, οραμάτων και πρακτικών, για μια καλύτερη εκπαίδευση σε μια καλύτερη κοινωνία.
Εμείς συνεχίζουμε την υποστήριξή μας σε εκπαιδευτικούς και μαθητές καθώς και τη συνεργασία μας με φορείς με στόχο τη μεγαλύτερη κινητοποίηση και συμμετοχή τους στα Καινοτόμα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.

Οι Υπεύθυνοι Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης
της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας

Παπαϊωάννου Ιωάννα    &    Βλάχος Ιωάννης