Η φετινή Ημέρα Περιβάλλοντος συμβαδίζει με πρωτοφανούς έντασης και διάρκειας πρόωρους καύσωνες στη Βόρεια Ευρώπη, ενώ τα παγκόσμια δεδομένα συνεχίζουν να επιβεβαιώνουν δυστυχώς, τις διαστάσεις, την ταχύτητα επιδείνωσης και το ανθρωπογενές της κλιματικής κρίσης.

 Παρά ταύτα, ακραίες πολιτικές δυνάμεις και μπλοκ συμφερόντων έχουν περάσει, μετά και την έναρξη της προεδρίας Τραμπ στις ΗΠΑ, σε  μια αντεπίθεση ανορθολογισμού και άρνησης των επιστημονικών δεδομένων, παρουσιάζοντας και προωθώντας θέσεις της “κοινής λογικής”, δήθεν. Ζητούν επαναφορά του λιγνίτη αγνοώντας ότι εκτός από το βαρύτατο κλιματικό του αποτύπωμα συνδέεται αποδεδειγμένα και με απαράδεκτα μεγάλη επιβάρυνση της δημόσιας υγείας, λόγω των εκπομπών μικροσωματιδίων.

Επαναφέρουν ως “λύση” τα πυρηνικά εργοστάσια, ιδίως τα λεγόμενα “μικρά αρθρωτά” αποκρύπτοντας ότι λύσεις για τα ραδιενεργά απόβλητα που να μη προκαλούν θανάσιμο κίνδυνο για τις επόμενες γενιές δεν έχουν βρεθεί, όπως και την ελάχιστη εφαρμογή τους στην πράξη, καθώς το κόστος τους πάντα υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια των επί χάρτου σχεδιασμών. Προωθούν νέες εξορύξεις, και στις δυτικές θάλασσες της χώρας μας, αγνοώντας τις περιβαλλοντικές επισφάλειες για το θαλάσσιο περιβάλλον.

Όμως το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω.

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας διεθνώς και στην Ευρώπη, επιτυγχάνουν συνεχώς νέα ρεκόρ, ενώ η πρόσφατη (για  πολλοστή φορά) κρίση στην πετρελαιοπαραγωγό περιοχή του Περσικού Κόλπου έδειξε την τεράστια σημασία τους, όχι μόνο ως μοχλών κλιματικής πολιτικής αλλά και ως εργαλείων ενεργειακής ανεξαρτησίας.  Ο συνδυασμός τους με πυκνότερα και “έξυπνα” δίκτυα καθώς και με μεθόδους αποθήκευσης (αντλησιοταμίευση και μπαταρίες) και προώθηση των μορφών ευρείας εφαρμογής στις κατοικίες και άλλα κτίρια, μπορούν να στηρίξουν έναν πλήρη ενεργειακό σχεδιασμό, οικονομικά και περιβαλλοντικά βιώσιμο.

Στη χώρα μας είναι σήμερα σε διαβούλευση ένα νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ, κινούμενο σε θετική κατεύθυνση, με αυστηρότερες προβλέψεις όσο αφορά αιολικά στις αλπικές ζώνες άνω των 1200 μέτρων, τις νησιωτικές περιοχές και τις προστατευόμενες περιοχές. Η εξαίρεση όσων επενδυτικών σχεδίων έχουν ήδη πλήρη φάκελο προκαλεί ανησυχία διατήρησης άστοχων χωροθετήσεων.

Η δράση των περιβαλλοντικών οργανώσεων είναι στις σημερινές συνθήκες πολυτιμότερη από ποτέ.

Για να αποκρουστεί η “κοινή λογική” της οπισθοδρόμησης στο λιγνίτη, τα πυρηνικά, την χωρίς όρια παραγωγή, κατανάλωση και διάχυση πλαστικών, την αδιαφορία για την άγρια ζωή. Για την υπεράσπιση της βιοποικιλότητας χερσαίας και θαλάσσιας.

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΑΤΡΑΣ , μπαίνοντας στην 5η δεκαετία της δράσης της, συνεχίζει να αγωνίζεται:

 -Για την υπεράσπιση των Εθνικών πάρκων της περιφέρειάς μας, τόσο ως δημόσιας κτήσης, όσο και ως κιβωτών βιοποικιλότητας.

-για την ολοκλήρωση της στροφής στην καθαρή ενέργεια, με προσοχή στις χωροθετήσεις σε ευαίσθητες περιοχές.

-για την κυκλική οικονομία,

-για την υπεράσπιση της ποιότητας του αέρα, του αστικού πρασίνου, των περιαστικών βιοτόπων.

Λιγότερη απληστία έναντι των φυσικών πόρων, διάσωση των άλλων μορφών ζωής, έλεγχος και σταθεροποίηση των επιπέδων κατανάλωσης ενέργειας και πόρων είναι όροι για βιώσιμο περιβάλλον, βιώσιμη ανάπτυξη και κοινωνική ευημερία.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης θα έχουμε την ευκαιρία να επισκεφτούμε το Βοτανικό Κήπο Ζέλιου που διαθέτει 3.500 φυτά, αλλά και περιοχές όπου φύονται ενδημικά και σπάνια είδη Κενταυριών στην ευρύτερη περιοχή του Μεσολογγίου,  να ενημερωθούμε για τη σπανιότητά τους, να καταγράψουμε την παρουσία τους και να τα φωτογραφίσουμε.

Το πρόγραμμα της επίσκεψης περιλαμβάνει επίσης ξενάγηση στο Κέντρο Πληροφόρησης του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Μεσολογγίου-Αιτωλικού (που βρίσκεται στο Αιτωλικό), επίσκεψη στο φαράγγι της Κλεισούρας για την καταγραφή της  Centaurea niederi και παρατήρηση πουλιών (Γύπες) καθώς και στη Λ/Θ της Κλείσοβας για παρατήρηση και καταγραφή της Centaurea aetolica η οποία είναι ενδημικό είδος της περιοχής και έχει χαρακτηριστεί ως κρισίμως κινδυνεύον.

Για να δηλώσετε τη συμμετοχή σας τηλεφωνείστε στη γραμματεία μας στο τηλέφωνο της ΟΙΚΙΠΑ: 2610-321010 (Δευτέρα, Πέμπτη και Παρασκευή 7.00-9.00 μμ Τρίτη και Τετάρτη 9.30-11.30 πμ). 

Το (συμβολικό) κόστος της εκδρομής είναι 10€ (συμπεριλαμβάνεται και η είσοδος στο Βοτανικό Κήπο)

Οι θέσεις κλείνονται με την κατάθεση του ανωτέρου ποσού. (αφού προηγουμένως τηλεφωνήσετε στη γραμματεία)

Διαβάστε περισσότερα:

ΠΑΡΑΧΩΡΕΙΤΑΙ ΣΕ ΙΔΙΩΤΗ Η ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΛΟΓΡΙΑΣ!

Τις ενστάσεις της για την εφαρμογή του προγράμματος Antinero καταθέτει η ΟΙΚΙΠΑ με δημόσια ανακοίνωσή της, λαμβάνοντας υπόψη την χείριστη και πιλοτική εφαρμογή του ανωτέρω προγράμματος σε δασικές περιοχές της Ηλείας (Καϊάφας)

Για το λόγο αυτό η ΟΙΚΙΠΑ μαζί με άλλες 33 συλλογικότητες και 178 πολίτες από όλη την Ελλάδα, υπέβαλε αναφορά ενώπιον της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σχετική με τις παραβιάσεις της νομοθεσίας της ΕΕ στο πλαίσιο της εφαρμογής του προγράμματος Antinero.

Στην ανακοίνωσή της η ΟΙΚΙΠΑ επισημαίνει:

Μετά την πρόσφατη επιστολή του Αντιπεριφερειάρχη Αχαΐας και Πολιτικής Προστασίας κ. Ζαΐμη προς τον Γενικό Γραμματέα Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος, όπου αιτείται την χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό του Προγράμματος Antinero 2025 προκειμένου να συνεχιστεί η εφαρμογή του και στο νομό Αχαΐας, η ΟΙΚΙΠΑ ζητά την ορθολογική εφαρμογή του στα δάση μας και ιδιαιτέρως στο Δάσος -στολίδι της Αχαΐας-  Στροφυλιάς, τμήμα του -θησαυρού Βιοποικιλότητας της Πελοποννήσου- Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Κοτυχίου – Στροφυλιάς.

Αν κρίνουμε από την πιλοτική εφαρμογή στην Ηλεία, η αντίληψη που φαίνεται να διέπει τον σχεδιασμό και την εκτέλεση του προγράμματος ΑΝΤΙΝΕΡΟ, πανελλαδικά, είναι η βαρύτατα εσφαλμένη αντίληψη του δάσους ως ΚΥΡΙΩΣ συνόλου από δέντρα.  Έτσι αγνοείται  η σημασία του υπορόφου από θάμνους και πόες και δεν γίνεται ΚΑΜΙΑ αναφορά στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις στην πανίδα που διαβιεί και εξαρτάται απολύτως για εξασφάλιση θώκου και τροφής από τον υπόροφο αυτόν.

Η ΣΑΡΩΤΙΚΗ καταστροφή της βλάστησης του υπορόφου, η μέθοδος δηλαδή που χρησιμοποιήθηκε στην εν λόγω περιοχή, αποτέλεσε βαρύ πλήγμα ιδίως για την άγρια μικροπανίδα (έντομα, μικρά θηλαστικά, πουλιά, αμφίβια και ερπετά), αποδομούν την τροφική αλυσίδα των ανωτέρων ιπταμένων κι εδαφόβιων θηρευτών τους, επιφέροντας καίριο πλήγμα στην Βιοποικοιλότητα των  οικοσυστήματων.

Οι μελέτες που ανατέθηκαν κι  εγκρίθηκαν από το ίδιο το ΥΠΕΝ, εφαρμόσθηκαν μέσω του ANTINERO από τα τοπικά Δασαρχεία, χωρίς να προβλέπουν τίποτα για τις επιπτώσεις στην άγρια πανίδα και την προστατευόμενη χλωρίδα.

Δηλαδή, το δάσος αντιμετωπίζεται  ως «άθροισμα δέντρων» που αξίζουν να προστατευτούν και όχι όπως το ορίζει η σύγχρονη περιβαλλοντική επιστήμη, δηλαδή ως αλληλεξαρτώμενο σύνολο χλωρίδας και πανίδας, ως βιοκοινότητα.

Είναι σαφές ότι δεν επιδιώκουμε τη ματαίωση ενός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ, διότι η πρόληψη των πυρκαγιών είναι στόχος απαραίτητος,  αλλά την ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ εφαρμογή ενός ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ με στόχο την προστασία όλων των ειδών των οικοτόπων.

Ζητάμε:

– ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ  ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΠΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ, όπου το έργο είναι σε εξέλιξη ΤΩΡΑ,

–  ΕΚΠΟΝΗΣΗ  ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ με σκοπό την εφαρμογή σε νέες περιοχές, επί της Βιοποικιλότητας  για κάθε προστατευόμενο είδος και για όσο χρονικό διάστημα απαιτείται, πριν την εφαρμογή προγραμμάτων τέτοιας ευρείας επέμβασης στον δασικό υπόροφο με ρητές έγγραφες απαιτήσεις προς τους μελετητές να δίνουν τη δέουσα προσοχή και στην πανίδα,

–  ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΙ ΧΕΙΡΙΣΜΟΙ ΣΕ ΔΑΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΑ όπως αυτά με αμμοθινικό ή υγροτοπικό υπόστρωμα ή άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως το δάσος της Στροφυλιάς,  για τη διατήρηση των οικολογικών «θώκων»/ενδιαιτήματα, για την διατήρηση και προστασία της άγριας  πανίδας. Ειδικά στα παράκτια  οικοσυστήματα ιδιαίτερη μέριμνα στην περίοδο της αναπαραγωγής με απαγόρευση των τροχοφόρων. 

Δεδομένου ότι το πρόγραμμα επηρέασε και συνεχίζει να επηρεάζει τα δασικά οικοσυστήματα πρακτικά όλης της χώρας,

Καλούμε την Διεύθυνση Δασών Αχαΐας, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση να επιβλέπει τις μελέτες, να εγκρίνει αυτές σύμφωνα με την νομοθεσία και να εκτελεί το έργο πρόληψης των πυρκαγιών, χωρίς να προκαλούνται  βαριά πλήγματα κατά της άγριας πανίδας και προστατευόμενης χλωρίδας, εξευτελίζοντας έτσι την περιβαλλοντική νομοθεσία.

ΝΑΙ στην πρόληψη των πυρκαγιών

ΕΝΙΣΧΥΣΗ των μέσων επιτήρησης και άμεσης παρέμβασης στο δάσος της Στροφυλιάς

ΟΧΙ στην υποβάθμιση της βιοποικιλότητας, ιδίως με εκατόμβες της πανίδας.

ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΤΗΣ ΟΙΚΙΠΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Δ. ΕΛΛΑΔΑΣ

Στο καλάθι των αχρήστων πετάγονται για μια ακόμη φορά οι περιβαλλοντικές αξίες και η νομοθεσία που τις διέπει, από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, η οποία δίνει παράταση λειτουργίας στη Λατομική Ζώνη Αράξου, στο όνομα της παραγωγής αδρανών υλικών

Με απόφασή του Αντιπεριφερειάρχη βιώσιμης ανάπτυξης, ενέργειας, χωροταξίας και περιβάλλοντος, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΠΔΕ/ΓΑΕΠ/41249/104) και μετά από 14 χρόνια παρατάσεων που δόθηκαν για την ομαλή αποκατάσταση του τοπίου, καθορίζει εκ νέου Λατομική Περιοχή στα Μαύρα Βουνά Αράξου έκτασης 1207 στρεμμάτων.

Στην απόφαση αναφέρεται ότι η αρμόδια Επιτροπή δεν βρήκε καμιά άλλη κατάλληλη περιοχή, παρότι υπάρχει πλέον δυνατότητα χωροθέτησης, όπως αναφέρεται και στην ίδια την απόφαση, και σε μικρότερες των 1000 μέτρων αποστάσεις από μικρούς ή φθίνοντες οικισμούς.

Η Απόφαση αυτή αγνοεί εντελώς το γεγονός ότι η περιοχή περιβάλλεται από Α΄ Ζώνη Προστασίας της Φύσης του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Κοτυχίου-Στροφυλιάς, και ότι σύμφωνα με την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη στην οποία βασίστηκε η ίδρυση του Εθνικού Πάρκου, μετά  από μια μεταβατική περίοδο δύο ετών η Λατομική Ζώνη όφειλε να κλείσει ως ασύμβατη με Α΄ Ζώνη προστασίας της Φύσης. Παραβλέπεται επίσης το γεγονός ότι οι νόμοι βάσει των οποίων δίνονταν οι παρατάσεις λειτουργίας προέβλεπαν τον τερματισμό της λειτουργίας της με τη λήξη τους.

Η Οικολογική Κίνηση Πάτρας θεωρώντας ότι η συνέχιση της λατομικής δραστηριότητας στα Μαύρα Βουνά αποτελεί ένα ακόμη πλήγμα στην ακεραιότητα των βιοτόπων του Εθνικού Πάρκου Κοτυχίου-Στροφυλιάς, άσκησε το δικαίωμα προσφυγής στον Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δ. Ελλάδας, Ιονίου και ζήτησε την ανάκληση της και τον καθορισμό Λατομικής Ζώνης στην Αχαΐα, εκτός προστατευόμενων περιοχών.

Τα Μαύρα Βουνά είναι αναπόσπαστο τμήμα της ποικιλότητας βιοτόπων που συγκροτούν και δίνουν μοναδική περιβαλλοντική αξία στο Εθνικό μας Πάρκο.  Η συνέχιση της «κατεδάφισής» τους είναι απαράδεκτη, λύσεις νόμιμες για τα αδρανή μπορεί και πρέπει να ανευρεθούν, εκτός των προστατευόμενων περιοχών.

Έχουμε συνηθίσει τις τελευταίες δύο – τρεις δεκαετίες κάθε έτος που περνάει να είναι το ζεστότερο, ή σχεδόν, που κατεγράφη ποτέ. Επιπλέον ειδήσεις, όπως μεγαπυρκαγιές που κρατάνε βδομάδες ή μήνες να καταστρέφουν δάση που δεν είχαν καεί ποτέ, ή να μαθαίνουμε την οριστική εξαφάνιση ειδών, με πιο πρόσφατο την λεπτομύτα, ένα όμορφο παρυδάτιο πουλί, ή τις αποφάσεις ισχυρών ηγετών για επιστροφή στις εξορύξεις ορυκτών καυσίμων.

Αλλά δεν είναι όλα μαύρα. Υπήρξαν μέσα στο 2024 και ειδήσεις, συνδεδεμένες μάλιστα με ορθές επιλογές πολιτικής ή αγώνες περιβαλλοντικών οργανώσεων, ακτιβιστών και επιστημόνων που έκαναν να χαμογελάσουμε και να ενθαρρυνθούμε.

Ας τις δούμε, όπως τις παρουσίασε το ΒΒC.

Το τέλος του άνθρακα στο Ηνωμένο Βασίλειο

Το Ηνωμένο Βασίλειο έκλεισε τον τελευταίο του σταθμό ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα το 2024. Ήταν μια συμβολική στιγμή, καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που χρησιμοποίησε άνθρακα για τη δημόσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και το ορυκτό καύσιμο αποτέλεσε την απαρχή της βιομηχανικής επανάστασης. Στις 30 Σεπτεμβρίου οι τουρμπίνες του σταθμού παραγωγής ενέργειας Ratcliffe-on-Soar στο Nottinghamshire σίγησαν και οι καμινάδες του σταμάτησαν να βγάζουν καπνούς. Ίσως παράγει μπαταρίες στο μέλλον.

Ένα παγκόσμιο κύμα πράσινης ενέργειας

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αυξάνονται ραγδαία σε όλο τον κόσμο. Στις ΗΠΑ, η παραγωγή αιολικής ενέργειας σημείωσε ρεκόρ τον Απρίλιο, ξεπερνώντας την παραγωγή από άνθρακα. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) αναμένει ότι ο κόσμος θα προσθέσει 5.500 GW ισχύος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μέχρι το 2030 και ότι η παγκόσμια ισχύς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα αυξηθεί κατά 2,7 φορές σε σύγκριση με το 2022, υπολειπόμενη ελαφρώς του στόχου του ΟΗΕ για τριπλασιασμό της ισχύος μέχρι το 2030. Μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας, με πρωτοπόρο την Κίνα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πρόκειται να καλύψουν σχεδόν το ήμισυ του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας.

Πανίδα και χλωρίδα αποκτούν νομική προσωπικότητα

Το 2021 η κυβέρνηση του Ισημερινού [Εκουαδόρ] εξέδωσε μια απόφαση-ορόσημο, σύμφωνα με την οποία η εξόρυξη στο δάσος Los Cedros παραβιάζει τα δικαιώματα της φύσης. Το δάσος Los Cedros στο βόρειο Εκουαδόρ είναι μια μοναδική τοποθεσία με πλούσια τροπική βλάστηση, η οποία φιλοξενεί πάνω από 400 είδη πτηνών. Μια άλλη απόφαση στον Ισημερινό ανέφερε ότι η ρύπανση παραβίασε τα δικαιώματα του ποταμού Machángara που διασχίζει την πρωτεύουσα Κίτο.

Επίσης, στη Νέα Ζηλανδία, οι κορυφές του Εθνικού Πάρκου Egmont – που μετονομάστηκε σε TePapakura o Taranaki – αναγνωρίστηκαν ως «προγονικά βουνά» και έγιναν από κοινού νομικό πρόσωπο, γνωστό ως TeKāhuiTupua.

Στη Βραζιλία, ένα μέρος του ωκεανού απέκτησε νομική προσωπικότητα, με την παράκτια πόλη Linhares να αναγνωρίζει τα κύματά της ως «ζωντανά όντα», παρέχοντάς τους το δικαίωμα στην ύπαρξη, την αναγέννηση και την αποκατάσταση. Εν τω μεταξύ, μια νέα συνθήκη, που διαμορφώθηκε από τους ηγέτες των ιθαγενών του Ειρηνικού είδε τις φάλαινες και τα δελφίνια να αναγνωρίζονται επίσημα ως «νομικά πρόσωπα».

Μια νέα ωκεάνια προστατευόμενη περιοχή

Στον Βόρειο Ατλαντικό ανακοινώθηκε μια νέα θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή από τις Αζόρες. Όταν δημιουργηθεί, θα είναι η μεγαλύτερη στην περιοχή, καλύπτοντας το 30% της θάλασσας γύρω από το πορτογαλικό αρχιπέλαγος. Το ήμισυ της προστατευόμενης περιοχής των 111.000 τετραγωνικών μιλίων (287.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων) θα είναι «πλήρως προστατευόμενη», χωρίς αλιεία ή άλλη εξόρυξη φυσικών πόρων, σύμφωνα με την πρωτοβουλία. Η άλλη μισή θα είναι «ιδιαίτερα προστατευόμενη».

Συνολικά όμως, μόλις το 2,8% των παγκόσμιων ωκεανών προστατεύεται αποτελεσματικά, σύμφωνα με έκθεση του Bloomberg Philanthropies Ocean Initiative.

Μικρότερη η αποψίλωση του δάσους του Αμαζονίου

Η αποψίλωση των δασών στον Αμαζόνιο της Βραζιλίας μειώθηκε σε χαμηλό εννέα ετών το 2024, μειούμενη κατά περισσότερο από 30% τους 12 μήνες έως τον Ιούλιο, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το εθνικό ινστιτούτο διαστημικών ερευνών της Βραζιλίας, INPE. Περίπου 2.428 τετραγωνικά μίλια (6.288 τετραγωνικά χιλιόμετρα) του τροπικού δάσους καταστράφηκαν, μια έκταση μεγαλύτερη από το μέγεθος της αμερικανικής πολιτείας Delaware.

Αν και η έκταση αυτή εξακολουθεί να είναι τεράστια, πρόκειται για τη χαμηλότερη ετήσια απώλεια από το 2015 μέχρι σήμερα, κάτι που πιστώνεται στην κυβέρνηση τουΛούλα ντα Σίλβα. Η αποψίλωση των δασών μειώθηκε παρά το γεγονός ότι οι πυρκαγιές στον Αμαζόνιο της Βραζιλίας αυξήθηκαν σχεδόν 18 φορές κατά την ίδια χρονική περίοδο μετά από μια ιστορική ξηρασία.

Οι προσπάθειες των ιθαγενών αποδίδουν καρπούς

Στην Καλιφόρνια, η άγρια πανίδα της περιοχής ξαναγυρνάει μετά από τις προσπάθειες της φυλής των ιθαγενών Αμερικανών Yurok. Το 2024, αυτό κορυφώθηκε με την επιστροφή του σολομού στον ποταμό Κλάμαθ. Μετά από διακοπή 100 ετών, τα ψάρια εντοπίστηκαν στη λεκάνη του ποταμού Κλάμαθ στο Όρεγκον, μετά από την απομάκρυνση ενός φράγματος. Τον Αύγουστο, το τελευταίο από τα τέσσερα φράγματα αφαιρέθηκε – στο μεγαλύτερο έργο αφαίρεσης φράγματος στην ιστορία των ΗΠΑ – μετά από πιέσεις περιβαλλοντολόγων και φυλών.

Οι καλές αυτές ειδήσεις δεν πρέπει βέβαια να εκτρέπουν την προσοχή από την μεγάλη εικόνα: η κλιματική αλλαγή ΔΕΝ έχει ακόμη μπει σε φάση ελέγχου και η βιοποικιλότητα περιορίζεται με πρωτοφανή στην ιστορία της Γης ρυθμό. Αλλά οι όποιες επιτυχίες είναι απαραίτητες, γιατί δείχνουν ότι, αν υπάρχει τόλμη, διεθνής συνεργασία, αποφυγή της κοντόφθαλμης απληστίας απέναντι στη φύση, είναι δυνατό να πετύχουμε τη μετάβαση από το «κατακυριεύουμε την Γην» στο «ζούμε αρμονικά με τα άλλα είδη στο μοναδικό γνωστό ζωντανό πλανήτη».

Γιώργος Κανέλλης

«Η προστασία και ταυτόχρονα η ανάδειξη του ορεινού όγκου του Παναχαϊκού όρους, έπειτα από χρόνια προσπαθειών και ωρίμανσης μελετών, μπαίνει σε φάση υλοποίησης σημαντικών παρεμβάσεων». Τα παραπάνω ανέφερε μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο βιολόγος – περιβαλλοντολόγος της διεύθυνσης Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Πρασίνου του Δήμου Πατρέων, Κωνσταντίνος Κωνσταντακόπουλος.

 Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά, «με ευθύνη της διεύθυνσης εξασφαλίστηκε η χρηματοδότηση για έργα που θα αποτελέσουν σημαντικές υποδομές για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, της αναψυχής των πολιτών και της πεζοπορίας στο βουνό της Πάτρας. Το Παναχαϊκό όρος βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση από την πόλη της Πάτρας και θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί ένα περιαστικό πάρκο της Πάτρας».

Σύμφωνα, λοιπόν με όσα είπε ο κ. Κωνσταντακόπουλος, «τώρα έχουμε δύο χρηματοδοτήσεις, η μία από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) και η άλλη, από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, οι οποίες αφορούν έργα και δράσεις που εξυπηρετούν τρεις άξονες» και προσθέτει:

 «Ο πρώτος άξονας, είναι ο άξονας της προστασίας, γιατί θα τοποθετηθούν παρατηρητήρια για την πυρανίχνευση, ώστε να υπάρχει παρακολούθηση κατά την αντιπυρική περίοδο για τον έγκαιρο εντοπισμό κάποιας πυρκαγιάς στο Παναχαϊκό. Επίσης, με την ενδυνάμωση κάποιων δράσεων ενημέρωσης πιστεύω ότι οι πολίτες θα είναι πιο ευαισθητοποιημένοι και θα υπάρξει καλύτερη αντιμετώπιση των όποιων οχλήσεων και πιέσεων υπάρχουν στη βιοποικιλότητα του Παναχαϊκού».

Ανάπτυξη δράσεων αναψυχής

Ο δεύτερος άξονας, σημειώνει, «σχετίζεται με την ανάδειξη και την ανάπτυξη δράσεων αναψυχής και πεζοπορίας στο Παναχαϊκό» και, συνεχίζει: «Αρχικά θα γίνουν τρεις χώροι δασικής αναψυχής, όπως προβλέπεται από τη σύμβαση με τον Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., σε περιοχές με υψόμετρο άνω 500 μέτρων. Ως εκ τούτου λοιπόν θα δίνεται η δυνατότητα στον πολίτη να φθάνει με το αυτοκίνητό του, σε περίπου 20 λεπτά από την Πάτρα, σε ένα χώρο δασικής αναψυχής, όπου εκεί θα μπορεί να θαυμάσει τη θέα, να απολαύσει το περιβάλλον και να ηρεμήσει σε ένα πραγματικά παρθένο βουνό».

Μάλιστα, όπως υπογραμμίζει σε αυτό το σημείο, «το Παναχαϊκό όρος, παρότι βρίσκεται δίπλα από την Πάτρα, είναι ακόμα ένα παρθένο βουνό, αφού δεν έχει υποστεί μεγάλες ζημιές από τον άνθρωπο». Ακόμη, θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης και το υπουργείο Περιβάλλοντος το δίκτυο 16 πεζοπορικών διαδρομών, μήκους 78 χιλιομέτρων. «Στα μονοπάτια αυτά, τα οποία έχουν ήδη χαραχθεί, θα γίνει αποκατάσταση, θα τοποθετηθεί σήμανση και θα υπάρξουν τεχνικές βελτιώσεις και καθαρισμός, ενώ σε έξι σημεία του πεζοπορικού δικτύου θα δημιουργηθούν χώροι δασικής αναψυχής με καθιστικά, κιόσκια, τραπεζόπαγκους κ.ο.κ.

Ακόμη, «αυτά τα πεζοπορικά μονοπάτια, τα οποία είναι διαβαθμισμένα ως προς τη δυσκολία τους, θα μπορούν να τα εξερευνήσουν, τόσο οι πολίτες ή ομάδες πολιτών, όσο και οι πιο εξειδικευμένες ομάδες, δηλαδή οι ορειβατικοί πεζοπόροι. Όλες αυτές οι ομάδες», συνεχίζει, «θα μπορούν πλέον να πεζοπορήσουν με οργανωμένο τρόπο, δηλαδή σε μονοπάτια με σήμανση και καθαρισμένα, όπου θα υπάρχει ασφάλεια, αφού σε κάποια σημεία, που υπάρχει κάποιος κίνδυνος, θα τοποθετηθούν κουπαστές και γεφυράκια. Ως εκ τούτου διασφαλίζεται το κομμάτι της ανάδειξης και της αναψυχής, που θα φέρει οπωσδήποτε αύξηση της επισκεψιμότητας στο Παναχαϊκό από τους πολίτες της Πάτρας».

Πώς θα γίνει η επιλογή των χώρων αναψυχής

Ας σημειωθεί ότι η επιλογή των χώρων αναψυχής θα γίνει με βάση τις κατευθύνσεις του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. και του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τις προτάσεις και τη διαβούλευση με τις τοπικές ορεινές κοινότητες, σε συνδυασμό με το δρόμο Ζάστοβα – Κοκκινόβρυση, που ήδη κατασκευάζεται, και τους άλλους υφιστάμενους δρόμους πρόσβασης στο Παναχαϊκό. Επίσης, «το γεγονός ότι η Πάτρα είναι μία πολύ μεγάλη πόλη, που συνδέεται με τους μεγάλους οδικούς άξονες, της δίνει την δυνατότητα να μπορεί να προσελκύει ορειβατικούς συλλόγους από άλλες περιοχές, καθώς και μεμονωμένες ομάδες, που θα θέλουν να επισκεφθούν το Παναχαϊκό όρος».

   «Ο τρίτος άξονας, που για μας είναι πάρα πολύ σημαντικός, είναι το κομμάτι της ευαισθητοποίησης και της ενημέρωσης. Με την προγραμματική σύμβαση, που έχουμε συνάψει με τον Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., το κέντρο πληροφόρησης στην περιοχή Πουρναρόκαστρο του Παναχαϊκού, το οποίο λειτουργεί φέτος για 14^ο χρόνο, θα ανακαινιστεί πλήρως με σύγχρονο ψηφιακό εξοπλισμό εικονικής πραγματικότητας και σύγχρονο εκπαιδευτικό υλικό. Αυτό σημαίνει ότι θα εξυπηρετεί καλύτερα τις ανάγκες των επισκεπτών, αλλά θα προσελκύσει και μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών.

   Ακόμη, θα υπάρχει μία κινητή έκθεση, αρκετά μεγάλη, της περιοχής Natura 2000 του Παναχαϊκού, η οποία θα πηγαίνει σε γειτονικές περιοχές, ώστε να γίνει ευρύτερα γνωστό το Παναχαϊκό και οι ομορφιές του. Παράλληλα, θα παραχθεί νέο πληροφοριακό υλικό και θα επικαιροποιηθεί το λεύκωμα που είχαμε δημιουργήσει το 2007».

 «Όλα αυτά τα έργα και οι δράσεις εξυπηρετούν τους τρεις άξονες που προανέφερα, με βάση συγκεκριμένη αντίληψη για το Παναχαϊκό, διότι θεωρούμε πως, όταν υπάρχουν ενημέρωση και δράσεις προώθησης, υπό την προϋπόθεση ότι εξυπηρετούν μία βιώσιμη αντίληψη, τότε έχουμε πολλαπλά θετικά αποτελέσματα για την τοπική κοινωνία, αλλά κυρίως για το ίδιο το βουνό και το οικοσύστημα».

 Όμως, όπως σημειώνει, «εάν η αντίληψη της προώθησης είναι η αγοραία, δηλαδή να μην προσέξουμε το πώς αντιμετωπίζουμε τον τρόπο της επισκεψιμότητας, τότε τα αποτελέσματα θα είναι αρνητικά».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ημερίδα για τις επιπτώσεις του προγράμματος «Antinero» στα δασικά οικοσυστήματα διοργάνωσε το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, στις 7 Οκτωβρίου, στην Αθήνα. Κατά τη διάρκεια της ημερίδας έγινε μεταξύ άλλων και εκτενής αναφορά στις καταγγελίες της ΟΙΚΙΠΑ για την καταστροφική επέμβαση του προγράμματος στα δάση Καϊάφα και νότιας Στροφιλιάς στην Ηλεία.

«Οι “καθαρισμοί” δασικών οικοσυστημάτων και η διάνοιξη μεικτών αντιπυρικών ζωνών που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος Antinero, το οποίο έχει διακηρυγμένο στόχο την προστασία από τις πυρκαγιές, μειώνουν την ανθεκτικότητα των δασών απέναντι στην κλιματική κρίση. Επίσης υλοποιούνται χωρίς επιστημονικό σχεδιασμό, χωρίς να έχει προηγηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, με ad hoc αναθέσεις, τη στιγμή που ο ρόλος της δασικής υπηρεσίας στον σχεδιασμό συρρικνώνεται ολοένα και περισσότερο».

Τα παραπάνω επισήμανε, μεταξύ άλλων, η πρόεδρος του Επιμελητηρίου και αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ. Μαρία Καραμανώφ.

Πολλά τα κομβικά ερωτήματα στην ημερίδα:

• Με ποιο νομικό πλαίσιο διεξάγεται η σχεδίαση και ανάθεση των σχετικών έργων;
• Με ποια διαδικασία διαπιστώνεται η συμφωνία τους με τις αρχές της δασικής οικολογίας και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των επεμβάσεων στα δασικά οικοσυστήματα και στην υπόροφο βλάστηση των δασών της χώρας;
• Με ποια κριτήρια μεταφέρθηκε στο πρόγραμμα Antinero το σύνολο σχεδόν των πιστώσεων του κρατικού προϋπολογισμού, που είχαν διατεθεί για το εθνικό σχέδιο αναδασώσεων, το οποίο έτσι ματαιώθηκε;
• Και, τέλος, πώς εντάσσονται τα έργα αυτά στον συνολικό σχεδιασμό δασικής πυροπροστασίας που ισχύει σήμερα στη χώρα;

Οι απλές δασοτεχνικές μελέτες, βάσει των οποίων υλοποιούνται σήμερα τα έργα του προγράμματος Antinero, δεν αρκούν, τόνισε η κ^α. Σοφία Παυλάκη, δικηγόρος παρ’ ΑΠ, MΔΕ Δασική & Περιβαλλοντική πολιτική, υπ. Δρ. Παν/μίου Αιγαίου, μέλος Επιστημονικού Συμβουλίου Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος & Βιωσιμότητoς, και επισήμανε ότι «δεν αποκλείεται η στοιχειοθέτηση ακόμα και πολιτικής, πειθαρχικής και ποινικής ευθύνης των αρμοδίων οργάνων της διοίκησης για παραβάσεις που αφορούν τη μη τήρηση ή την πλημμελή τήρηση της νομοθεσίας».

«Βίαιη και αυθαίρετη επέμβαση»

Για «απογοητευτικά» στις περισσότερες των περιπτώσεων αποτελέσματα από την υλοποίηση του Antinero μίλησε ο δρ. Γεώργιος Καρέτσος, δασολόγος, τ. ερευνητής του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων (ΙΜΔΟ). «Ελάχιστες θετικές επεμβάσεις εκφράζουν τις αποκλίσεις από τον κανόνα της βίαιης και αυθαίρετης επέμβασης», σημείωσε. Επεμβάσεις σαν αυτές που κατά κανόνα πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του Antinero «δεν αποτελούν συνήθη δασική πρακτική και εγείρουν ερωτήματα νομιμότητας. Εφόσον, επιπλέον, δεν υπάρχουν διαχειριστικές μελέτες, ποιον στόχο εξυπηρετούν οι καθαρισμοί αυτού του τύπου;».

Καθώς τέτοιες δυναμικές επεμβάσεις «ξεφεύγουν από κάθε επιστημονικό σχεδιασμό», μπορεί να δημιουργήσουν πλείστα προβλήματα. Μεταξύ άλλων, τα αποκαλυμμένα εδάφη «θα καθίστανται περισσότερο ξηροθερμικά και περισσότερο ευδιάβρωτα». Επισήμανε ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, εκτός από τη βλάστηση, και οι άλλες μορφές ζωής που συναποτελούν τη δασοβιοκοινότητα. «Τα δάση δεν είναι κήπος και τίποτε σ’ αυτά δεν αποτελεί ζιζάνιο για να αφαιρεθεί».

Τέλος, καθώς δεν υπάρχει εμπειρία στη διαχείριση τέτοιων δασών, ο δρ. Καρέτσος πρότεινε τη διεξαγωγή διεθνούς συνεδρίου με συμμετοχή όλων των μεσογειακών χωρών, «όπου θα αναπτυχθούν επιστημονικές απόψεις σύγχρονης διαχείρισης και καλές πρακτικές εφικτές στην εφαρμογή και στην ιδιομορφία που παρουσιάζει η χώρα μας και το μέτρο να αποσυρθεί προς το παρόν. Η σπουδή της εφαρμογής γεννά πλήθος άλλων ερωτηματικών εκτός της προχειρότητας».

«Συζητάμε αν το βασικό πρόγραμμα προστασίας των δασών καταστρέφει τα δάση!»

Στην έκπληξή της για το μέγεθος του προβλήματος, που της αποκαλύφθηκε μέσα από την έρευνα, αναφέρθηκε η δημοσιογράφος της Popaganda και των Reporters United Δέσποινα Παπαγεωργίου. Θεωρεί αξιοσημείωτο πώς συνέκλιναν οι μαρτυρίες στο ότι οι επεμβάσεις Antinero δημιουργούν «αισθητικές παρωδίες». «Γιατί αισθητική και πολιτική είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Η φύση ορίζει την αισθητική, είναι η ίδια αισθητική. Τα γεννήματά της δεν μπορούν ποτέ να είναι ακαλαίσθητα – παρά μόνο ως σπάνιες εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Η ασχήμια, η δυσαρμονία, είναι κυρίως ανθρώπινο δημιούργημα. Και η πολιτική που δεν σέβεται τη φύση δεν μπορεί παρά να είναι ακαλαίσθητη».

Τόνισε ότι το ΥΠΕΝ δεν έχει απαντήσει μέχρι σήμερα στα δημοσιογραφικά ερωτήματα που εστάλησαν. Κατέληξε πως «ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα της κλιματικής αλλαγής, στον Μεσογειακό Νότο, είμαστε εμείς σήμερα εδώ και αναγκαζόμαστε να συζητάμε, τι; Αν το βασικό πρόγραμμα της χώρας για την προστασία του δάσους καταστρέφει τελικά το ίδιο το δάσος! Θα ήταν αστείο, αν δεν ήταν βαθιά λυπηρό. Χωρίς επιστημονικές προδιαγραφές, χωρίς περιβαλλοντικό προέλεγχο, το Antinero, και κάθε Antinero, μετατρέπεται σε ικανή συνθήκη οικολογικής υποβάθμισης των δασών».  

ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΠΑΤΡΑΣ

Τον ασκό του Αιόλου για το Antinero φαίνεται πάντως πως άνοιξε η πραγματοποίηση της Ημερίδας του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας. Πλέον καταφθάνουν η μία μετά την άλλη μαρτυρίες από κάθε γωνιά της Ελλάδας, κι ανοίγουν στόματα δασικών υπαλλήλων και πολιτών. Μια δημόσια συζήτηση που έπρεπε να είχε ξεκινήσει από καιρό, είναι πλέον γεγονός.

Χαρακτηριστική η καταγγελία της Οικολογικής Κίνησης Πάτρας «Εν Αιθρία», η οποία έστειλε στο Επιμελητήριο έγγραφο, επίσημα κοινοποιημένο και στο ΥΠΕΝ, συνοδευόμενο από φωτογραφίες, με θέμα «Η εσφαλμένη εφαρμογή του προγράμματος Antinero έχει βαριά επίπτωση στη βιοποικιλότητα του οικοσυστήματος». Στην επιστολή γίνεται λόγος για πλήρη άγνοια της σημασίας του δασικού υπορόφου και των επιπτώσεων της συλλήβδην αφαίρεσής του σε χλωρίδα και πανίδα κατά το Antinero, όπως αυτό εφαρμόστηκε στα δάση Καϊάφα και νότιας Στροφιλιάς στην Ηλεία. Εκφράζεται δε η απαισιόδοξη πρόβλεψη για την επιβίωση του σπάνιου χαμαιλέοντα της Πελοποννήσου ως μία από τις επιπτώσεις, ενώ γίνεται λόγος για «εκατόμβες της πανίδας».

Μάλιστα, η κ. Παυλάκη επισήμανε στην Ημερίδα ότι η συγκεκριμένη περιοχή είναι αυστηρά προστατευόμενη περιοχή Natura, η οποία είχε καταστραφεί στις πυρκαγιές του 2007. Γι’ αυτήν μάλιστα το ΣτΕ έχει δεχτεί με την ad hoc απόφασή του 1984/2017, ότι «απαγορεύονται επεμβάσεις στο οικοσύστημά του με ερπυστριοφόρα και άλλα βαρέα οχήματα, η δε απομάκρυνση της βιομάζας, η οποία αποτελεί συχνά μια αναγκαιότητα στο πλαίσιο αποκατάστασης περιοχών που επλήγησαν από δασικές πυρκαγιές, θα πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση και υπό το πρίσμα συνολικής οικολογικής διαχείρισης». Κατά το Antinero, σύμφωνα με τα στοιχεία της «Εν Αιθρία», έγινε «εκτεταμένη αποψίλωση με βαρέα οχήματα, που εξαφάνισαν κάθε ίχνος δασικής βλάστησης», τόνισε.

Παρόμοιες μαρτυρίες ελήφθησαν από πολίτες για τον λόφο της Γορίτσας στον Βόλο, από μελισσοκόμους για τον Υμηττό (με χαρακτηριστικά που ταιριάζουν με το Antinero, χωρίς ωστόσο – όπως επισημαίνουν – να γνωρίζουν ποιος έδωσε εντολή για τέτοια ενέργεια). Ερωτήματα προς τους εισηγητές της Ημερίδας έστειλε η διαδικτυακή ομάδα Facebook προάσπισης δέντρων, αστικού και περιαστικού πρασίνου, «Το Κλαδί»: Μεταξύ άλλων, κάτοικος Λυκόβρυσης-Πεύκης ρωτούσε γιατί, κατά την εφαρμογή Antinero στην περιοχή τους, έκοψαν «ζωντανά» πεύκα με κάποια κλίση, ενώ έκοψαν και ζωντανό ξαπλωμένο πεύκο-μνημείο.

Ανάλογες μαρτυρίες κατατέθηκαν και κατά τη διάρκεια της συζήτησης που ακολούθησε τις εισηγήσεις, από κατοίκους διάφορων περιοχών, μεταξύ άλλων της Πεντέλης. 

«Επιστημονικά προβλήματα να μην αντιμετωπίζονται με πολιτικά κριτήρια»

Σήμερα οι επιλογές για τέτοια προγράμματα δεν μπορούν να γίνονται με πολιτικά κριτήρια, όπως παλιά, ζητήματα όπως αυτό της πυροπροστασίας είναι επιστημονικά προβλήματα, συνόψισε κλείνοντας η κ. Καραμανώφ.

«Δεν μπορεί ο αποφασίζων – η κυβέρνηση, ο υπουργός – να κάνει αυτό που νομίζει. Πρέπει να υιοθετήσει τα πορίσματα της επιστήμης», με την ενωσιακή νομοθεσία ειδικά να διασφαλίζει αυτό ακριβώς. «Το πρόγραμμα λοιπόν έχει υπερβεί όλα αυτά κι έχει καταφύγει στην εύκολη λύση της διάσπασης αυτών των έργων σε πολύ μικρά κομμάτια και της ανάθεσής τους κατά παράκαμψη των νομοθετικών υποχρεώσεων».

Κι έπειτα, η επιστήμη σήμερα έχει διαφορετικές θεωρήσεις, συχνά αντικρουόμενες. «Ποιος θα αποφασίσει αν θα υιοθετηθεί η μία ή η άλλη; Ο κάθε εργολάβος; Ο κάθε ανάδοχος;». Αυτά πρέπει να τα λύσει «ρητά, και όχι σιωπηρά» η αρμόδια διοίκηση. «Δεν είναι θέμα του υπουργού ή των συμβούλων του, αλλά μιας ολόκληρης υπηρεσίας η οποία όφειλε να υπάρχει και να είναι σωστά στελεχωμένη για να μπορεί να αποφανθεί».

«Θα πρέπει να προσαρμοστούμε στα νέα καιρικά δεδομένα, γιατί όλα δείχνουν ότι οδηγούμαστε προς νέες καιρικές συνθήκες, όπως αυτές που έχουμε φέτος, οι οποίες σε λίγα χρόνια θα γίνουν μια κανονικότητα».

Αυτά τόνισε, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο καθηγητής-πρόεδρος του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και Διευθυντής του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας, Ανδρέας Καζαντζίδης, σχετικά με τις υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται αρχές Ιουνίου, στην Ελλάδα.

Παράλληλα, εξηγεί, γιατί πλήττονται από καύσωνες συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, όπως η ανατολική Στερεά Ελλάδα, η Θεσσαλία, η ανατολική Πελοπόννησος, κ.α. Ειδικότερα, όπως σημειώνει ο Ανδρέας Καζαντζίδης, «ίσως θα πρέπει να σταματήσουμε να μιλάμε μόνο για τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά να μιλάμε και για πιο βιομετεωρολογικά δεδομένα, όπως για παράδειγμα ο δείκτης δυσφορίας».  

«Ο δείκτης δυσφορίας δεν έχει σχέση μόνο με το πού φθάνει η θερμοκρασία, αλλά ποιο είναι το ποσοστό της υγρασίας, ποια είναι η ηλιακή ακτινοβολία, ποια είναι τα επίπεδα ρύπανσης από την αφρικανική σκόνη, που, σημειωτέον, είχαμε πολλά φέτος, καθώς και πόση ένταση έχει ο άνεμος, ο οποίος, όταν φυσά, δρα καταπραϋντικά.

Με βάση τα όσα προανέφερα, δεν είναι μόνο οι υψηλές θερμοκρασίες το πρόβλημα, διότι η δυσφορία που προκαλείται από τις υψηλές θερμοκρασίες, έχει σχέση και με άλλους παράγοντες. Άλλωστε, υπάρχει ένας ολόκληρος κλάδος, που λέγεται βιομετεωρολογία, δηλαδή η επίδραση των καιρικών συνθηκών στον ανθρώπινο οργανισμό. Ίσως, λοιπόν, θα πρέπει να συζητάμε για το ποιος είναι ο δείκτης δυσφορίας, δηλαδή, αν, για παράδειγμα, είναι στο κόκκινο, στο πράσινο ή στο κίτρινο και ως εκ τούτου ο κόσμος να αρχίσει σιγά – σιγά να εκπαιδεύεται».

Οι τροπικές νύχτες και η επιβάρυνση του ανθρώπινου οργανισμού

«Η επιβάρυνση του ανθρώπινου οργανισμού έχει να κάνει και με το γεγονός ότι καταγράφονται υψηλές ελάχιστες θερμοκρασίες κατά τις νυχτερινές ώρες. Ναι μεν μεσημβρινές ώρες, όπου οι θερμοκρασίες είναι υψηλές, όλοι μας προσπαθούμε κάπως να προστατευθούμε, αλλά το σημαντικό είναι το πώς διαμορφώνεται η θερμοκρασία τις υπόλοιπες ώρες και κυρίως τη νύχτα. Δηλαδή, είναι σημαντικό η θερμοκρασία να πέφτει τη νύχτα κάτω από τους 25 βαθμούς Κελσίου, διότι όταν τους ξεπερνά, τότε μιλάμε πια για τις λεγόμενες τροπικές νύχτες.

Όταν λοιπόν έχουμε σταθερά υψηλές θερμοκρασίες, δηλαδή 40 βαθμούς το μεσημέρι και 28 με 30 τη νύχτα, τότε η επιβάρυνση στον ανθρώπινο οργανισμό είναι σημαντική. Οι μακροχρόνιες επιπτώσεις από το θερμικό στρες, σύμφωνα με τις στατιστικές, έχουν να κάνουν με ασθένειες, όπως καρδιολογικά προβλήματα, αλλά ακόμα και με θανάτους, για αυτό θα πρέπει να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται».

Οι μετεωρολογικές προγνώσεις πρέπει να επικεντρώνονται στις περιφέρειες

Όσον αφορά στο γεγονός ότι καταγράφονται υψηλότερες θερμοκρασίες στην ανατολική πλευρά της χώρας, συγκριτικά με την δυτική, ο Ανδρέα Καζαντζίδης λέει ότι «αυτό έχει σχέση με την ατμοσφαιρική κυκλοφορία, η οποία ευνοεί τις θερμές αέριες μάζες να κινηθούν προς τις ανατολικές περιοχές, όμως, κάποια άλλη στιγμή θα συμβεί το αντίθετο».

 «Στις περιπτώσεις καύσωνα είναι σε πιο καλή μοίρα οι παραθαλάσσιες περιοχές, σε σχέση με τις ηπειρωτικές και ειδικά τις πεδινές περιοχές, για αυτό και υπάρχουν κάποια hot – spot, ας το πούμε έτσι, όπου οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν πάντα πάρα πολύ ψηλά, όπως είναι οι περιοχές της Βοιωτίας, της Λάρισας, της Σπάρτης, του Άργους, κ.α., αλλά και πιο βόρεια, όπως οι περιοχές της πεδιάδας της Γιαννιτσών και των Σερρών.

Αυτό όμως που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι το γεγονός ότι οι μετεωρολογικές προγνώσεις και οι οδηγίες που δίνονται θα πρέπει να είναι λίγο πιο επικεντρωμένες σε επίπεδο περιφέρειας και όχι να λέμε ότι όλη η χώρα καίγεται από τις υψηλές θερμοκρασίες».

Και τούτο διότι, όπως λέει, «οι πολίτες αρχίζουν να θεωρούν ότι οι προγνώσεις είναι υπερβολικές, όταν δεν επιβεβαιώνονται στις περιοχές, όπου κατοικούν».

Όσον αφορά στο γεγονός ότι οι πολλές πυρκαγιές καταγράφονται σε περιοχές της Στερεάς Ελλάδας, της Εύβοιας, της Πελοποννήσου, της Δυτικής Ελλάδας και νησιών του Ιονίου, ο Ανδρέας Καζαντζίδης σημειώνει: «Υπάρχουν περιοχές όπου έχουν υψηλούς ανέμους και είναι αρκετά ξηρές, αφού δέχονται λιγότερες βροχές, καθ΄ όλη την διάρκεια της χρονιάς.

Παράλληλα, καταγράφονται πάντα σημαντικές διαφορές στις βροχοπτώσεις ανάμεσα στην ανατολική και τη δυτική πλευρά της χώρας, που χωρίζονται από την οροσειρά της Πίνδου και την ορεινή γραμμή στο κέντρο της Πελοποννήσου, δηλαδή από τον Γράμμο μέχρι και τον Ταΰγετο.

Ως εκ τούτου, στη δυτική πλευρά της χώρας καταγράφονται οι περισσότερες βροχοπτώσεις και άρα, υπάρχει περισσότερη υγρασία στο έδαφος, σε αντίθεση με την ανατολική, η οποία είναι πιο ευάλωτη.

Αν τώρα, αυτό το γεγονός συνδυαστεί και με ανέμους, οι οποίοι τον Αύγουστο συνήθως είναι τα μελτέμια που φυσούν από τον Έβρο, όπου πέρυσι είχαμε τις μεγάλες πυρκαγιές, και φθάνουν μέχρι και την Αττική, τότε μπορούμε να πούμε ότι είναι επιβαρυντικό».

Πηγή. ΑΘΗΝΑΪΚΟ-ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ