40 ΧΡΟΝΙΑ ΟΙΚΙΠΑ: Το περιβάλλον χθες, σήμερα, αύριο. Η συμβολή της ΟΙΚΙΠΑ στο δημόσιο βίο.

 Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι, εκπρόσωποι φορέων, μέλη και συνοδοιπόροι της Οικολογικής Κίνησης Πάτρας,

Είναι  μεγάλη τιμή και χαρά να βρισκόμαστε σήμερα εδώ για να τιμήσουμε 40 χρόνια συνεχούς δράσης, αγώνα και προσφοράς της Οικολογικής Κίνησης Πάτρας, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης στην πόλη μας και ευρύτερα.

Σαράντα χρόνια δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Είναι τέσσερις δεκαετίες ιδεών, συγκρούσεων, επιμονής, εθελοντισμού, αλλά και ελπίδας.  Είναι σαράντα χρόνια στα οποία η οικολογία δεν ήταν πάντα αυτονόητη, ούτε δημοφιλής.

Αντιθέτως, συχνά ήταν μια φωνή κόντρα στο ρεύμα, που αμφισβητούσε κατεστημένες πρακτικές και έθετε ερωτήματα εκεί όπου άλλοι έβλεπαν μόνο «ανάπτυξη».

Η Οικολογική Κίνηση Πάτρας γεννήθηκε σε μια εποχή που τα περιβαλλοντικά ζητήματα βρίσκονταν στο περιθώριο του δημόσιου διαλόγου.

Τότε που η ρύπανση θεωρούνταν αναγκαίο τίμημα της προόδου, που οι ελεύθεροι χώροι χάνονταν σιωπηλά, που το θαλάσσιο και παράκτιο περιβάλλον αντιμετωπιζόταν ως ανεξάντλητος αποδέκτης αποβλήτων.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Οικολογική Κίνηση Πάτρας τόλμησε να πει κάτι απλό αλλά συνάμα ριζοσπαστικό: «Ότι  η ποιότητα ζωής, η υγεία, το φυσικό περιβάλλον και η κοινωνική δικαιοσύνη είναι αδιαχώριστα».

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΙΠΑ

Ήταν Άνοιξη του 1986, λίγο μετά το πυρηνικό ατύχημα του Τσέρνομπιλ, όταν ο Λάκης Υφαντής, φυσικός, ο Θωμάς Κουτρούμπας βιολόγος, ο Γιώργος Βασιλακόπουλος, φυσικός, ο Νίκος Τσούκαλης δικηγόρος και ο Νίκος Μπονέλης οικονομολόγος, συναντήθηκαν και «έπεσε» η ιδέα της ίδρυσης μιας οικολογικής οργάνωσης στην Πάτρα.

Στη πορεία η παρέα μεγάλωσε αφού προστέθηκαν σ’ αυτήν η Φούλα Σταυροπούλου, μικροβιολόγος (το ιατρείο της οποίας φιλοξένησε για ένα διάστημα τις συναντήσεις μας) η Ιωάννα Παπαρώδη δημόσιος  υπάλληλος, η  Ράνια Παπαδοπούλου δημόσιος υπάλληλος, ο Βαγγέλης Πολίτης οικονομολόγος, η Μαρία Αλεξοπούλου δημοτική υπάλληλος, η Μαρία Ζερβάκη δικηγόρος, Η Μιράντα Πολύχρου-Τσούκαλη Δικηγόρος, η Ντίνα Σιάμου οικονομολόγος, ο Γιώργος Χώτος ιχθυολόγος και ο Γιώργος Βασιλόπουλος οφθαλμίατρος.

Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

29 Μαΐου 1986. Στο κατάμεστο Δημοτικό Θέατρο Πάτρας γίνεται η πρώτη δημόσια εκδήλωση της ΟΙΚΙΠΑ με θέμα «Η ραδιενέργεια και εμείς» και ομιλητές το Δ/ντη του Περιοδικού Νέα Οικολογία, Ηλία Ευθυμιόπουλο, το Βιολόγο-Γενετιστή Κυριάκο Αθανασίου, τον Καθηγητή Ακτινολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών Ιωάννη Δημόπουλο και το Λάκη Υφαντή σαν εκπρόσωπο της νεοσύστατης Οικολογικής Κίνησης.  Στο μόνο θέμα που καταλήξαμε γρήγορα και ομόφωνα ήταν το όνομα και το σήμα της κίνησης. Η συντομογραφία ΟΙΚΙΠΑ και η χελώνα μας συνόδευαν κάθε χειροποίητη αφίσα ή ανακοίνωση.

ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ.

Σας διαβάζω την 1^η και την 5^η από τις αρχές μας:

1.Οι  σχέσεις του ανθρώπου με τη φύση πρέπει να είναι αρμονικές, μέλημα δε του ανθρώπου πρέπει να είναι η προστασία της φύσης  και η διατήρηση της ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ισορροπίας στο έμβιο και άβιο τμήμα των οικοσυστημάτων.

5.Να αξιοποιηθούν και να εκμεταλλευτούν οι ήπιες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Στοχεύουμε:

– Στην ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ και ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ των πολιτών σε οικολογικά ζητήματα.

-Στην ανάδειξη των οικολογικών ζητημάτων μέσα απ’ την ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ τους διάσταση. Φυσικά η κίνησή μας είναι πολιτικά ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ.

Όσο για το ύφος και το ήθος της κίνησης σημειώνουμε:

-Ειλικρινής και επιστημονική προσέγκιση των οικολογικών ζητημάτων χωρίς δημαγωγία.

-Ανάδειξη του προβλήματος και της λύσης του και όχι της κίνησης μέσα απ’ το πρόβλημα

-Ευγενικές και ευπρεπείς δημόσιες σχέσεις παρεμβάσεις πολιτικές και όχι προσωπικές.

-Η δράση της κίνησης δεν ρυπαίνει και φυσικά δεν χρησιμοποιεί βία

Για δε τις οργανωτικές μας αρχές το πρώτο που σημειώναμε είναι ότι:

-Τα μέλη της κίνησης είναι ισότιμα. Δεν υπάρχουν οργανωτικά επίπεδα και μόνιμος διαχωρισμός καθηκόντων.

Για δε τη νομική μας μορφή, χρειάστηκαν αρκετά βράδια και αρκετές ώρες συνεδριάσεων, για να καταλήξουμε στο σχήμα που μπορώ να πω ήταν πρωτοποριακό για την εποχή του.

Την «Ένωση Πολιτών» με μοναδικό όργανο την   Ολομέλεια των ενεργών μελών και μια τριμελής (συνήθως) επιτροπή για τις πρακτικές δουλειές. 

Αυτό το σχήμα, παρότι στην πορεία η Κίνηση απέκτησε τη νομική μορφή της ΑΜΚΕ παραμένει στην ουσία μέχρι σήμερα με την 5μελή Δ.Ε να αναλαμβάνει τα πρακτικά θέματα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν είχαμε και εξακολουθούμε να μην έχουμε Πρόεδρο!

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

Από τα πρώτα της βήματα, η Κίνηση ανέδειξε κρίσιμα ζητήματα για την πόλη και την περιοχή μας:

 –Το νερό της Πάτρας

-Τη ρύπανση του Πατραϊκού και του Κορινθιακού κόλπου, αλλά και το θαλάσσιο μέτωπο της πόλης

-Το βιολογικό καθαρισμό και τη διαχείριση των υδάτινων πόρων

-Την διαχείριση απορριμμάτων και την ανακύκλωση

-Την προστασία των υγροτόπων και των ορεινών όγκων. Τη Στροφυλιά που αποτέλεσε (και συνεχίζει να αποτελεί) το κυριότερο πεδίο δράσεων και    παρεμβάσεων.

-Την ανάγκη για ελεύθερους δημόσιους χώρους και πράσινο

-Τη βιώσιμη κινητικότητα τους ποδηλατόδρομους και τη μείωση της εξάρτησης από το αυτοκίνητο. (ευφάνταστη διαμαρτυρία)

Και το έκανε όχι μόνο με καταγγελίες, αλλά με τεκμηρίωση, προτάσεις και ενεργή παρουσία.  Με παρεμβάσεις στον δημόσιο διάλογο, με εκδηλώσεις, ημερίδες, εκστρατείες ενημέρωσης, με συνεργασίες με επιστήμονες, εκπαιδευτικούς, συλλόγους και πολίτες

Σε όλα αυτά τα 40 χρόνια έγιναν πλήθος επιστημονικών ημερίδων για θέματα που καθόριζε κάθε φορά η πολιτική, κοινωνική και οικολογική επικαιρότητα.

Έγιναν επίσης δράσεις καθαρισμών και δεντροφυτεύσεων, αλλά και δράσεις συλλογής ανακυκλώσιμων υλικών και επιδιόρθωσης συσκευών.

Χρησιμοποιήσαμε ακόμη και το καρναβάλι της Πάτρας για να στείλουμε μέσα από τη σάτιρα οικολογικά μηνύματα στους χιλιάδες θεατές του.  Ξεχωριστή θέση είχε η καμπάνια για την προστασία της στοιβάδας του όζοντος και της αποφυγής σπρέι στο καρναβάλι.

Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συμβολή της Οικολογικής Κίνησης Πάτρας στην περιβαλλοντική εκπαίδευση. Σε μια εποχή που το σχολείο δεν είχε ακόμη ενσωματώσει συστηματικά την οικολογία, η Κίνηση μίλησε σε μαθητές, νέους και νέες, καλλιεργώντας όχι απλώς γνώση, αλλά στάση ζωής.  Γιατί η οικολογία δεν είναι μόνο επιστήμη είναι πολιτισμός και αξίες.

Το έλος της Αγυιάς, το πάρκο του Σκαγιοπουλείου, το δασύλλιο, το πλατανόδασος του Χαράδρου αλλά πρωτίστως το Εθνικό πάρκο υγροτόπων ΚΟΤΥΧΙΟΥ- ΣΤΡΟΦΥΛΙΑΣ αποτέλεσαν πεδία συστηματικής ενασχόλησης και παρέμβασης.

 Ειδικά για την προστασία της ΣΤΡΟΦΥΛΙΑΣ έχουμε αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος των δράσεων μας. Δράσεις που αρχίζουν από τη σύνταξη άπειρων δελτίων τύπου, αναφορών και καταγγελιών και φτάνουν μέχρι τις δικαστικές προσφυγές στα δικαστήρια, του ΣΤΕ συμπεριλαμβανομένου.

Όπως γνωρίζετε ο αγώνας για το Εθνικό μας Πάρκο συνεχίζεται. Σε αυτά τα 40 χρόνια κερδίσαμε αρκετές μάχες. Υπάρχουν όμως ακόμη «πληγές» στο σώμα της Στροφυλιάς.

Ο αγώνας δεν θα σταματήσεις αν δεν διασφαλίσουμε το Δημόσιο χαρακτήρα της παραλίας στην καλόγρια, αν δεν πάψει η λειτουργία των λατομείων στα Μαύρα Βουνά, αν δεν φύγουν οι καταπατητές από τα «Σαμαρέικα» και κυρίως αν δεν αποκτήσει η περιοχή μόνιμο και οριστικό καθεστώς προστασίας με την έκδοση Π.Δ. 

Η ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ

Ένας σημαντικός σταθμός στην σαραντάχρονη πορεία της ΟΙΚΙΠΑ αποτέλεσε η έκδοση της οικολογικής μας εφημερίδα «εν αιθρία»  που αποτελεί το μακροβιότερο οικολογικό έντυπο στην Ελλάδα που συνεχίζει να εκδίδεται πάντα σε έντυπη μορφή.  Συμπληρώνει φέτος 35 χρόνια αδιάλειπτης κυκλοφορίας

Γεννήθηκε» 5 χρόνια μετά την ίδρυση της ΟΙΚΙΠΑ το 1991, για να δυναμώσει τη φωνή της και να αποτελέσει σημείο ανα­φοράς και καταγραφής της δραστηριότητας τόσο της δικής μας, όσο και των υπολοίπων ομάδων της πό­λης και του νομού με τις οποίες συ­νεργαζόμαστε αρμονικά, σε τοπικό αλ­λά και πανελλαδικό επίπεδο. Μέχρι το 2020 ήταν μηνιαία έκδοση, ενώ από το 2021 κυκλοφορεί κάθε δύο μήνες.

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

Ο ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ αποτέλεσε για την ΟΙΚΙΠΑ ένα πεδίο ιδιαίτερης ενασχόλησης όχι μόνο γιατί έδωσε την ευκαιρία στα μέλη και στους φίλους της να γνωρίσουν ένα τεράστιο πλήθος βιοτόπων της χώρας μας αλλά και του εξωτερικού, αλλά γιατί συνέβαλε και στην οικονομική αυτοτέλεια της κίνησης.

Ένας λόγος για τη μακροβιότητα της ΟΙΚΙΠΑ είναι και το γεγονός ότι ποτέ δεν διαχειρίστηκε πολλά χρήματα. Είχε πάντα τόσα, όσα της χρειάζονταν για τις συνήθεις ανάγκες της λειτουργίας της (ενοίκιο, πληρωμή λογαριασμών, αναλώσιμα κλπ) μέσα από τις συνδρομές των φίλων της και τα έσοδα εκδηλώσεων όπως οι εκδρομές μαζί με πολύ λίγα έσοδα από Ευρωπαϊκά και Εθνικά προγράμματα.

Σε όλη την πορεία των 40 χρόνων ΚΑΝΕΝΑ, μα κανένα  μέλος της ΟΙΚΙΠΑ δεν αμείφτηκε για τις υπηρεσίες του.

Είμαστε όλοι ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ με όλη τη σημασία της λέξης!

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΟΙΚΙΠΑ

Η Οικολογική Κίνηση Πάτρας υπήρξε επίσης ένας χώρος δημοκρατικής συμμετοχής και εθελοντισμού. Άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών, επαγγελμάτων και ιδεολογικών αναφορών συναντήθηκαν με κοινό παρονομαστή την αγάπη για τον τόπο και την ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές. Αυτή η πολυφωνία δεν ήταν αδυναμία ήταν δύναμη.

Στην πορεία των 40 χρόνων είχαμε και οδυνηρές απώλειες. Απώλειες αγαπημένων φίλων και συντρόφων με τους οποίους πορευτήκαμε για πολλά χρόνια μαζί στα μονοπάτια του εθελοντισμού.

Ήταν με τη σειρά που έφυγαν: Ο Ξενοφώντας Παπαροδόπουλος, η Ρίκη Οικονόμου, ο Μαρτσέλο Βελάστι, ο Ηλίας Ντρές και ο Νίκος Τσούκαλης.

Είναι πάντα στη σκέψη μας και στην καρδιά μας!

Δεν μπορούμε να μιλάμε για αυτά τα 40 χρόνια χωρίς να αναγνωρίσουμε ότι ο δρόμος δεν ήταν εύκολος. Υπήρξαν στιγμές απογοήτευσης, συγκρούσεις με ισχυρά συμφέροντα, αδιαφορία από τις αρχές, κόπωση.

Όμως η Οικολογική Κίνηση Πάτρας έδειξε κάτι πολύτιμο: τη δύναμη της συνέπειας. «Ότι οι αλλαγές δεν έρχονται πάντα γρήγορα, αλλά έρχονται όταν κάποιοι επιμένουν».

 ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Σήμερα, πολλά από τα ζητήματα που η Κίνηση ανέδειξε εδώ και δεκαετίες βρίσκονται πλέον στο κέντρο της παγκόσμιας συζήτησης. Η κλιματική κρίση, η απώλεια βιοποικιλότητας, η ενεργειακή μετάβαση, η βιώσιμη πόλη δεν είναι πια «ειδικά θέματα».  Είναι ζητήματα επιβίωσης.

Και εδώ ακριβώς φαίνεται η διαχρονική αξία της Οικολογικής Κίνησης Πάτρας. Γιατί δεν περιορίστηκε στο να αντιδρά, πρότεινε ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης: ένα μοντέλο που σέβεται τα φυσικά όρια, που βάζει τον άνθρωπο και το περιβάλλον πάνω από το κέρδος, που βλέπει την πόλη ως κοινό χώρο και όχι ως εμπόρευμα.

Στα 40 αυτά χρόνια, η Κίνηση συνέβαλε καθοριστικά στο να αλλάξει – έστω σταδιακά – η αντίληψη για το περιβάλλον στην Πάτρα. «Να περάσουμε από την αδιαφορία στη συζήτηση, από τη σιωπή στη διεκδίκηση». Και αυτό είναι μια παρακαταθήκη ανεκτίμητη.

Κοιτώντας μπροστά, οι προκλήσεις είναι μεγάλες. Η κλιματική κρίση επιταχύνεται, οι κοινωνικές ανισότητες βαθαίνουν, και οι πόλεις μας δοκιμάζονται.

Όμως ταυτόχρονα, υπάρχει και ελπίδα:

Είναι οι νέοι άνθρωποι, με νέες ιδέες, νέες μορφές συμμετοχής, που πρέπει να πάρουν τη σκυτάλη και να γράψουν τη δική τους «Οικολογική Ιστορία»

Σαράντα χρόνια μετά την ίδρυσή της, η ΟΙΚΙΠΑ δεν είναι απλώς μέρος της ιστορίας του περιβαλλοντικού κινήματος στην Ελλάδα.

Είναι απόδειξη ότι η επιμονή έχει νόημα. Ότι η συνέπεια μετράει. Ότι η περιβαλλοντική δράση δεν χρειάζεται πάντα να φωνάζει για να είναι αποτελεσματική.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, οργανώσεις σαν την ΟΙΚΙΠΑ μας θυμίζουν κάτι θεμελιώδες: «Ότι η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι μια στιγμιαία αντίδραση, αλλά μια μακρά διαδρομή».

Το περιβάλλον που χάσαμε μάς διδάσκει τα όριά μας.

 Το περιβάλλον που σώσαμε μάς δείχνει τι μπορούμε να πετύχουμε μαζί.

 Και το περιβάλλον που ακόμα προλαβαίνουμε μάς καλεί — όχι αύριο, αλλά τώρα.

 Σαράντα χρόνια μετά, το μήνυμα δεν είναι νοσταλγικό. Είναι βαθιά σύγχρονο. Γιατί «η περιβαλλοντική ευθύνη δεν ανήκει στο παρελθόν. Ανήκει στο παρόν. Και — αν κάνουμε τις σωστές επιλογές — στο κοινό μας μέλλον».

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η Οικολογική Κίνηση Πάτρας, με την εμπειρία των 40 χρόνων της, μπορεί και πρέπει να συνεχίσει να είναι φωνή γνώσης, ευθύνης και κινητοποίησης.

Να εμπνέει, να συνεργάζεται, να ανοίγεται ακόμη περισσότερο στην κοινωνία.

Κλείνοντας, θα ήθελα να πω ένα μεγάλο «ευχαριστώ» σε όλους και όλες που συνέβαλαν σε αυτή τη διαδρομή:

Στα ιδρυτικά μέλη, στους παλιούς και νέους συναγωνιστές, σε όσους εργάστηκαν αθόρυβα, συχνά χωρίς αναγνώριση και προβολή, σε όσους στήριξαν με τη συνδρομή τους τη λειτουργία αυτής της μικρο-μέγαλης οργάνωσης.

Η προσφορά σας δεν μετριέται μόνο σε νίκες, αλλά στο γεγονός ότι κρατήσατε ζωντανή μια ιδέα: «Ότι  ένας άλλος τρόπος ζωής είναι όχι μόνο αναγκαίος, αλλά και εφικτός»!

Χρόνια πολλά στην Οικολογική Κίνηση Πάτρας.

Με δύναμη, συνέπεια και όραμα για τα επόμενα χρόνια.

Σας ευχαριστώ.

Οι μνήμες αγώνων και επιτυχιών για την ποιότητα ζωής στην Πάτρα, για το φυσικό περιβάλλον, την κυκλική οικονομία αλλά και η αίσθηση ότι το ταξίδι συνεχίζεται, κυριάρχησαν στην  επετειακή εκδήλωση της 40χρονης πλέον, Οικολογικής Κίνησης Πάτρας.

Στην εκδήλωση που φιλοξενήθηκε το βράδυ της Τετάρτης 22 Απριλίου, Ημέρα της Γης, στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών στην Φιλοποίμενος, παραβρέθηκαν πολλοί φίλοι, ιδρυτικά και σημερινά  μέλη της Κίνησης,και χαιρέτισαν ο πρώην Δήμαρχος Ανδρέας Καράβολας, η εκπρόσωπος του Δημάρχου σημ. Σύμβουλος Αθηνά Καλλιμάνη, ο επικεφαλής του ΣΠΙΡΑΛ Πέτρος Ψωμάς, η διευθύντρια της Μονάδας ΟΦΥΠΕΚΑ βορειοδυτικής Πελοποννήσου κ. Καραμπέρου. ¨Ήταν επίσης παρόντες εκπρόσωποι φιλικών οργανώσεων όπως του Συλλόγου Προστασίας Υγείας και Περιβάλλοντος περιοχής Κ.Υ. Χαλανδρίτσας, του Πανελληνίου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων, της ΚΟΙΝΟ_ΤΟΠΙΑΣ και του Αντικαπνιστικού Συλλόγου, του Δικηγορικού Συλλόγου, καθώς και καθηγητές του Πανεπιστημίου Πατρών.

Ο εκπρόσωπος της Οικολογικής Κίνησης Πάτρας και εκ των ιδρυτικών της μελών Θωμάς Κουτρούμπας  στην συνοπτική  ιστορική αναδρομή των 40 χρόνων που έκανε, τόνισε μεταξύ άλλων : Σαράντα χρόνια δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Είναι τέσσερις δεκαετίες ιδεών, συγκρούσεων, επιμονής, εθελοντισμού, αλλά και ελπίδας.  Είναι σαράντα χρόνια στα οποία η οικολογία δεν ήταν πάντα αυτονόητη, ούτε δημοφιλής.

Αντιθέτως, συχνά ήταν μια φωνή κόντρα στο ρεύμα, που αμφισβητούσε κατεστημένες πρακτικές και έθετε ερωτήματα εκεί όπου άλλοι έβλεπαν μόνο «ανάπτυξη».

Η Οικολογική Κίνηση Πάτρας γεννήθηκε σε μια εποχή που τα περιβαλλοντικά ζητήματα βρίσκονταν στο περιθώριο του δημόσιου διαλόγου.

Τότε που η ρύπανση θεωρούνταν αναγκαίο τίμημα της προόδου, που οι ελεύθεροι χώροι χάνονταν σιωπηλά, που το θαλάσσιο και παράκτιο περιβάλλον αντιμετωπιζόταν ως ανεξάντλητος αποδέκτης αποβλήτων.

 Η Οικολογική Κίνηση Πάτρας τόλμησε να πει κάτι απλό αλλά συνάμα ριζοσπαστικό: «Ότι  η ποιότητα ζωής, η υγεία, το φυσικό περιβάλλον και η κοινωνική δικαιοσύνη είναι αδιαχώριστα».

Ήταν Άνοιξη του 1986, λίγο μετά το πυρηνικό ατύχημα του Τσέρνομπιλ, όταν ο Λάκης Υφαντής, φυσικός, ο Θωμάς Κουτρούμπας βιολόγος, ο Γιώργος Βασιλακόπουλος, φυσικός, ο Νίκος Τσούκαλης δικηγόρος και ο Νίκος Μπονέλης οικονομολόγος, συναντήθηκαν και «έπεσε» η ιδέα της ίδρυσης μιας οικολογικής οργάνωσης στην Πάτρα.

 Στη πορεία η παρέα μεγάλωσε αφού προστέθηκαν σ’ αυτήν η Φούλα Σταυροπούλου, μικροβιολόγος (το ιατρείο της οποίας φιλοξένησε για ένα διάστημα τις συναντήσεις μας) η Ιωάννα Παπαρώδη δημόσιος  υπάλληλος, η  Ράνια Παπαδοπούλου δημόσιος υπάλληλος, ο Βαγγέλης Πολίτης οικονομολόγος, η Μαρία Αλεξοπούλου δημοτική υπάλληλος, η Μαρία Ζερβάκη δικηγόρος, Η Μιράντα Πολύχρου-Τσούκαλη Δικηγόρος, η Ντίνα Σιάμου οικονομολόγος, ο Γιώργος Χώτος ιχθυολόγος και ο Γιώργος Βασιλόπουλος οφθαλμίατρος.

Στις 29 Μαΐου 1986, Στο κατάμεστο Δημοτικό Θέατρο Πάτρας γίνεται η πρώτη δημόσια εκδήλωση στης ΟΙΚΙΠΑ με θέμα «Η ραδιενέργεια και εμείς» και ομιλητές το Δ/ντη του Περιοδικού Νέα Οικολογία, Ηλία Ευθυμιόπουλο, το Βιολόγο-Γενετιστή Κυριάκο Αθανασίου, τον Καθηγητή Ακτινολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών Ιωάννη Δημόπουλο και το Λάκη Υφαντή σαν εκπρόσωπο της νεοσύστατης Οικολογικής Κίνησης.

Στις 4 δεκαετίες που ακολούθησαν  η ΟΙ.ΚΙ.ΠΑ. υλοποίησε ένα πλήθος δράσεων για θέματα όπως το νερό της Πάτρας, τη ρύπανση του Πατραϊκού και του Κορινθιακού κόλπου, αλλά και το θαλάσσιο μέτωπο της πόλης, το βιολογικό καθαρισμό και τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, τη διαχείριση απορριμμάτων και την ανακύκλωση, την προστασία των υγροτόπων και των ορεινών όγκων, τα Εθνικά πάρκα της Στροφυλιάς και του Χελμού (κύρια πεδία δράσης), την ανάγκη για ελεύθερους δημόσιους χώρους και πράσινο,τη βιώσιμη κινητικότητα, το κλίμα και την παγκόσμια βιοποικιλότητα.

Εξέδωσε επίσης μια μακρόβια (ήδη 35 χρόνια) οικολογική έκδοση, την “εν αιθρία” καταγράφοντας σημαντική συμβολή σε επιτυχίες όπως η ανακήρυξη των εθνικών πάρκων της περιοχής μας καθώς και της θαλάσσιας του Κορινθιακού, η νομοθεσία για τη μη χρήση άγριων ζώων στα τσίρκα, η ορθή διαχείρισης της κόκκινης λάσπης στον Κορινθιακό, η αναχαίτιση των καταπατήσεων στη Στροφυλιά, η προώθηση της ανακύκλωσης και πλήθος άλλα.

Κλιματική αλλαγή, ατμοσφαιρική ρύπανση.

Το δεύτερο, θεματικό μέρος της εκδήλωσης περιλάμβανε εισηγήσεις των καθηγητών του Τμήματος Φυσικής Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασίου Αργυρίου και Ανδρέα Καζαντζίδη. Ο πρώτος, με θέμα «Επίδραση του ανθρώπου στο κλίμα: ακραία φαινόμενα και επιπτώσεις στην υγεία», τεκμηρίωσε με ακλόνητα στοιχεία την ανθρωπογενή αιτιολογία και την επιδεινούμενη πορεία της κλιματικής κρίσης και των ορατών και μετρήσιμων επιπτώσεών της στην ανθρώπινη υγεία. Ο δεύτερος, με θέμα «Αιωρούμενα σωματίδια στην Πάτρα: μία αποτίμηση των μετρήσεων του δικτύου του Πανεπιστημίου Πατρών» μίλησε για την δεκαετή πλέον συνεχώς ανοδική πορεία του συστήματος παρακολούθησης των αιωρουμένων σωματιδίων “Αιθέρας” στην πόλη μας, τονίζοντας τη σημασία των ακριβολόγων μετρήσεων για τη λήψη στοχευμένων μέτρων αλλά και την ανάγκη αποφυγής υπερβολών και ψεύτικων εντυπώσεων για τις διαστάσεις του προβλήματος. Ο “Αιθέρας” και η αξιόπιστη μεθοδολογία που ανέπτυξε έχουν πλέον ευρύτερα αναγνωριστεί και συνεισφέρουν στη γνώση της κατάσταση του αέρα και σε άλλες πόλεις

Παρασκευή 3 Απριλίου 2026 «Αγορά αργύρη»

Αξιότιμοι κύριοι βουλευτές, κύριοι δήμαρχοι, κύριε Πρόεδρε του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδος, κυρίες και κύριοι,

Με μεγάλη χαρά βρίσκομαι σήμερα κοντά σας, σε αυτή την εκδήλωση που αποτελεί μία πρώτη αποτίμηση ενός πολύμηνου αγώνα που ξεκινήσαμε όλοι μαζί σε αχαρτογράφητα είναι αλήθεια νερά, καθώς η υπόθεση αυτή δεν είχε προηγούμενο και αποδείχτηκε ότι διαθέτει πολλά και  σύνθετα μέτωπα, ορισμένα από τα οποία δεν τα είχαμε καν αντιληφθεί, όταν το περσινό καλοκαίρι συναντηθήκαμε για πρώτη φορά για να καθορίσουμε τις ενέργειές μας.

Και είναι αλήθεια ότι και η ίδια, στη συνέχεια, διερευνώντας την υπόθεσηδιαπίστωσα ότι κάθε νομικό ζήτημα που εντόπιζα και απαντούσα,αντί να με φέρνει πιο κοντά προς το τέλος της εργασίας μου, με οδηγούσε σε ακόμα πιο βαθιά και κρίσιμα ερωτήματα και προβλήματα που ζητούσαν με τη σειρά τους τις δικές τους δύσκολες και πολυεπίπεδες απαντήσεις.

Όποιος δε ασχοληθεί έστω και ελάχιστα με την υπόθεση αυτή, είναι βέβαιο ότι από δύο κυρίως στοιχεία θα μείνει εντυπωσιασμένος: το ένα είναι η εκπληκτική φυσική ομορφιά της περιοχής με την τεράστια πεντακάθαρη αμμουδιά και τη γαλαζοπράσινη θάλασσα που θυμίζει έντονα τροπικό τοπίο από εκείνα που ταξιδεύεις στην άλλη πλευρά του πλανήτη για να τα συναντήσεις, και το άλλο είναι ο βαθμός της αυθαιρεσίας, στον οποίο μπορεί σήμερα να φτάσει η διοικητική δράση και μάλιστα στα ανώτατα κλιμάκιά της, αφού μιλάμε για διοικητική αυθαιρεσία σε επίπεδο Γενικού Γραμματέα του πλέον νευραλγικού υπουργείου της χώρας, δηλαδή του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.  

Η υπόθεση της Καλογριάς αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των συνεπειών που προκάλεσε στον υλικό και νομικό κόσμο της χώρας, ο συνδυασμός της εφαρμογής των πολιτικών της ιδιωτικοποίησης του δημόσιου πλούτου με την απαξίωση και την εργαλειοποίηση του περιβάλλοντος στον βωμό του κέρδους που κυριαρχεί σήμερα, και που έχει ως άμεσο θύμα του μερικούς από τους σημαντικότερους οικοτόπους και φυσικούς παραδείσους της Ελλάδας, όπως η Καλογριά, αλλά και έμμεσα θύματά του όλους εμάς καθώς μπροστά στην καταστροφή του περιβάλλοντος είμαστε όλοι ευάλωτοι και εκτεθειμένοι.

Η υπόθεση αυτή διακρίνεται σε δύο μεγάλες θεματικές ενότητες που αφορούν η μία το αμιγώς ιδιοκτησιακό καθεστώς της έκτασης και η άλλη τη μεγάλη οικολογική της αξία. 

Εις ό,τι αφορά τα ιδιοκτησιακά ζητήματα που εγείρονται, το όλο πρόβλημα περιπλέκεται γύρω από τις ρυθμίσεις που εισήχθησαν στο δίκαιο με την νέα νομοθεσία περί αιγιαλού και κυρίως με τις διατάξεις της παρ. 12 του άρθρου 5 του ν. 5092/2024 (ΦΕΚ Α’ 33) που επέτρεψε, για πρώτη φορά, την υπό όρους αναγνώριση εμπραγμάτων δικαιωμάτων, δηλ. κυριότητας ιδιωτών, σε παλαιούς αιγιαλούς μολονότι ο παλαιός αιγιαλός υπό την έως τότε νομοθεσία, τη θεωρία του δικαίου και τη νομολογία των δικαστηρίων, εθεωρείτο αμιγώς δημόσια κτήση. Διευκρινίζεται ότι οι παλαιοί αιγιαλοί αποτελούν ζώνες ξηράς που προέκυψαν από τη μετατόπιση της ακτογραμμής (δηλ. του αιγιαλού) προς τη θάλασσα λόγω προσχώσεων ή έργων, επομένως ως εκ της παλαιότερης φύσεώς τους ως αιγιαλών, η οποία τους καθιστούσε εκ του νόμου δημόσια κτήση ανεπίδεκτη ιδιωτικών δικαιωμάτων, οι παλαιοί αιγιαλοί γίνεται δεκτό ότι παραμένουν στη δημόσια κτήση (ΣτΕ 3912/2012, 465/2009, 1508/2003).

Ο παλαιός αιγιαλός της Καλογριάς αποτελεί μεγάλης οικολογικής αξίας αμμοθινικό οικοσύστημα, το οποίο εντάσσεται σε ευρύτερο δημόσιο ακίνητο, έκτασης 55,327 στρ., εντός των διοικητικών ορίων του δήμου Δυτικής Αχαΐας. Καθορίστηκε με προεδρικό διάταγμα το 1985, ενώ το ευρύτερο δημόσιο ακίνητο μεταβιβάστηκε το 2013 χωρίς αντάλλαγμα στο ΤΑΙΠΕΔ κατά τις διατάξεις του ν. 3986/2011 (ΦΕΚ Α’ 152) και εν συνεχεία περιήλθε αυτοδικαίως, χωρίς αντάλλαγμα, στην κυριότητα, νομή και κατοχή της ΕΤΑΔ ΑΕ, με το άρθρο 196 του ν. 4389/2016 (ΦΕΚ Α’ 94).

Η περιοχή προστατεύεται πολλαπλώς από την περιβαλλοντική νομοθεσία, καθώς είναι:

– Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) φυσικών οικοτόπων και ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας (GR2320001) «Λιμνοθάλασσα Καλογριάς, Δάσος Στροφυλιάς και Έλος Λάμιας, Άραξος»

– Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για τα πουλιά (GR2320011) «Υγρότοποι Καλόγριας – Λάμιας και Δάσος Στροφυλιάς»

– Σημαντική περιοχή για τα Πουλιά (ΣΠΠ) (GR098)

– Βρίσκεται εντός του Καταφυγίου Άγριας Ζωής (ΚΑΖ) Βιοτόπου Δάσους Στροφυλιάς, Λίμνης Προκόπου – Λάμιας και εντός του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Κοτυχίου – Στροφυλιάς

– Οικότοπος του Παραρτήματος Ι της οδηγίας 92/43/ΕΚ (προστατευόμενο αμμοθινικό οικοσύστημα): Κινούμενες λευκές θίνες της ακτογραμμής (κωδ. 2120) και Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες της Μεσογείου (κωδ. 2110)

– Συνορεύει με «απάτητη παραλία» και με υγρότοπο Ramsar διεθνούς σημασίας του Κοτυχίου.

Για τη naturaτης Καλογριάς δεν υπάρχουν έως και σήμερα στόχοι διατήρησης, γεγονός που καθιστά κατά το δίκαιο της ΕΕ μη νόμιμη οποιαδήποτε επέμβαση ή έργο στην έκτασή της.

Την άνοιξη του 2025 ορισμένος ιδιώτης επενδυτής(Κ. Μπολτσής)αιτήθηκε στην Κτηματική Υπηρεσία Αχαΐας να του αναγνωριστεί εμπράγματο δικαίωμα κυριότητάς του στον παλαιό αιγιαλό Καλογριάς, εντός του ως άνω δημοσίου κτήματος, επικαλούμενος τη νέα διαδικασία του άρθρου 5 παρ. 12 του νόμου περί αιγιαλού που δίνει πλέον το δικαίωμα σε οποιονδήποτε κατέχει νόμιμο τίτλο ιδιοκτησίας προγενέστερο του καθορισμούτου παλαιού αιγιαλού,να αποκτήσει κυριότητα σε αυτόν.

Έκτοτε ξεκίνησε μια συστηματική άσκηση αφόρητων πιέσεων του Γενικού Γραμματέα Δημόσιας Περιουσίας (Αθ. Τσιούρας), στον οποίο επίσης απευθύνθηκε ο ιδιώτης, ο οποίος με σειρά σχετικών εντολών του, ζητούσε επιτακτικά από τον Προϊστάμενο της Κτηματικής Υπηρεσίας Αχαΐας να κάνει δεκτό το αίτημα του ιδιώτη και να τον αναγνωρίσει κύριο της έκτασης, μολονότι το συμβόλαιο που προσκόμισε ο ιδιώτης ήταν του έτους 2004, επομένως  ήταν κατά πολύ μεταγενέστερο του 1985 οπότε καθορίστηκε στην περιοχή ο παλαιός αιγιαλός και, ως εκ τούτου, δεν θα έπρεπε να του αναγνωριστεί εμπράγματο δικαίωμα στην έκταση ούτε με βάση την νέα διάταξη.

Η Κτηματική Υπηρεσία, δια του Αναπληρωτή Προϊστάμενου της (Γεώργιος Τσάφος) αρνήθηκε  εξ αρχής σθεναρά και μάλιστα συνέταξε και τεχνική έκθεση με την υπεύθυνη Μηχανικό της που αποδεικνύει ότι δεν θεμελιώνει τέτοιο δικαίωμα ο ιδιώτης.

Βλέποντας ο Γενικός Γραμματέας ότι η Κτηματική Υπηρεσία Αχαΐας δεν ενέδιδε σε όσα ζητούσε,  έφθασε τελικά στο σημείο, τον Μάιο 2025, να διατάξει υπηρεσιακά τον Προϊστάμενο της Κτηματικής Υπηρεσίας να δεχτεί το αίτημα του ιδιώτη,ακόμα και ήταν προφανώς αντισυνταγματικό, απειλώντας τον ακόμα και με πειθαρχική δίωξη, αν συνέχιζε να αρνείται.

Τελικά η Κτηματική Υπηρεσία υποχώρησε υπό το βάρος των πιέσεων και με έγγραφό της από 27 Μαΐου 2025 έδωσε την έγκρισή της για την αναγνώριση κυριότητας του ιδιώτη στον παλαιό αιγιαλό Καλογριάς, διευκρινίζοντας ωστόσο ρητά ότι προέβη στην ενέργεια αυτή επειδή έτσι διετάχθη και ότι η ίδια τη θεωρούσε αντισυνταγματική.

Το έγγραφο αυτό της Κτηματικής Υπηρεσίας Αχαΐας ζητήσαμε στα τέλη του καλοκαιριού να ανακληθεί διοικητικά καθώς στερείται εκτελεστότητας και δεν υπήρχε δυνατότητα να προσβληθεί δικαστικά. Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακληθεί, ωστόσο καταφέραμε με την άμεση υποβολή της αίτησης για ανάκληση να παγώσουμε την περαιτέρω εξέλιξη της διοικητικής αυτής διαδικασίας, που θα οδηγούσε στην οριστική παραχώρηση κατά κυριότητα της έκτασης στον ιδιώτη με απόφαση του Γενικού Γραμματέα. 

Για την υπόθεση έχουν καταθέσει Ερωτήσεις κοινοβουλευτικού ελέγχου οι βουλευτές Γεώργιος Παπανδρέου, Πάρις Κουκουλόπουλος, Παύλος Γερουλάνος, Μανώλης Χριστοδουλάκης από το ΠΑΣΟΚ – ΚινΑλ, τον Μάιο του 2025, και από κοινού ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και η Νέα Αριστερά, τον Νοέμβριο 2025, με τους βουλευτές τους Ανδρέα Παναγιωτόπουλο και Σία Αναγνωστοπούλου.

Πέραν του ότι ο ιδιώτης εστερείτο τίτλου κατά την έννοια του νόμου, από την έρευνά μας στο Κτηματολόγιο εντοπίσαμε μία μακροσκελή λίστα με το σύνολο των ακινήτων του ανά την επικράτεια, χωρίς ωστόσο να περιέχεται σε αυτήν ούτε ένα ακίνητο δικό του σε ολόκληρη την Αχαΐα ούτε οποιοσδήποτε ανηρτημένος έστω στο Κτηματολόγιο τίτλος ιδιοκτησίας του στον παλαιό αιγιαλό Καλογριάς. Τούτο σημαίνει ότι δεν υπήρχε καν ο τίτλος ιδιοκτησίας, τον οποίο επικαλείτο ο Γενικός Γραμματέας και απαιτεί ο νέος νόμος περί αιγιαλού, για την αναγνώριση στον ιδιώτη κυριότητας επί του δημοσίου κτήματος Καλογριάς!

Και αναρωτιέται εύλογα κανείς: Δικαιολογείται άγνοια νόμου σε επίπεδο Γενικού Γραμματέα; Ή αντιστρέφοντας το ερώτημα: Είναι ποτέ δυνατόν να ασκεί τέτοιες υπηρεσιακές πιέσεις ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Οικονομίας για την αναγνώριση εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί της δημόσιας κτήσης, χωρίς να έχει ελέγξει, έστω και στοιχειωδώς, αν για αυτά τα οποία απαιτεί πληρούνται έστω και οι ελάχιστες απαιτήσεις του νόμου;    

Εκτός αυτού, το κτηματολόγιο στην περιοχή Καλογριάς δεν έχει ακόμη καταστεί «λειτουργούν κτηματολόγιο», επομένως ακόμα και αν υπήρχαν εγγραφές για ακίνητα στο όνομα του συγκεκριμένου ιδιώτη στην περιοχή αυτή, θα ήταν απολύτως προσωρινές, χωρίς να μπορούν να απονείμουν οριστικά εμπράγματα δικαιώματα σε οποιονδήποτε.Πέραν αυτών, ο ιδιώτης έχει ξεκινήσει και δικαστική διεκδίκηση του ακινήτου έχοντας στο μεταξύ παραιτηθεί από το δικόγραφο κλήσεως που άσκησε, επομένως διεκδικεί ως δικό του επίδικο ακίνητο, το οποίο δεν έχει κριθεί τελεσίδικα ότι του ανήκει.

Αξιοσημείωτο είναι επίσηςότι ακόμα και σε αυτό το ανίσχυρο συμβόλαιο του 2004, που προσκομίζει ο ιδιώτης, δεν υπάρχει ταύτιση του αναφερομένου ακινήτου με το διεκδικούμενο εκ μέρους του δημόσιο ακίνητο της Καλογριάς ούτε αδιάκοπη σειρά τίτλων, γεγονός που καθιστά νομικώς αδύνατη τη θεμελίωση οποιουδήποτε εμπράγματου δικαιώματος του ιδιώτη στην έκταση, ενώ καθόλου τυχαίο φαίνεται να είναι και το γεγονός ότι το συμβόλαιο του ιδιώτη έχει συνταχθεί από συμβολαιογράφο με το ίδιο επίθετο με εκείνον, δηλαδή πιθανόν από συγγενή του, δικό του άνθρωπο! 

Ένα ακόμα προβληματικό στοιχείο είναι το γεγονός ότι δεν έχει ακόμη εκδοθεί το προεδρικό διάταγμα που θα ρυθμίσει τις λεπτομέρειες του άρθρου 5 του νέου νόμου περί αιγιαλού (5092/24), η δε διοίκηση αντί να περιμένει ή να επισπεύσει την έκδοσή του, έχει εκδώσει για το θέμα αυτό δύο ερμηνευτικές εγκυκλίους σχεδόν όμοιες μεταξύ τους, οι οποίες ισχύουν παράλληλα κατά τρόπο που προσβάλλει την αρχή της νομιμότητας και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του διοικουμένου, με τις οποίες το Υπουργείο όχι μόνο έχει μη νομίμως υποκαταστήσει το προεδρικό διάταγμα, αλλά καταργεί ακόμα και συνταγματικά δικαιώματα, αφού με αυτές διαγράφονται αιγιαλοί από τη δημόσια κτήση και καταργούνται υποχρεωτικά οι σχετικές δίκες του δημοσίου για τη διεκδίκηση των ακινήτων του! Επισημαίνεται ότι οι Εγκύκλιοι είναι εσωτερικά έγγραφα της διοίκησης που δεν δημοσιεύονται στο ΦΕΚ ή αλλού και ως εκ τούτου απαγορεύεται τόσο η θεμελίωση όσο και η κατάργηση συνταγματικών δικαιωμάτων με αυτές, όπως η ιδιοκτησία, η έννομη προστασία, το περιβάλλον κ.λπ.

Ακόμα μεγαλύτερη ήταν η έκπληξή μας όταν ανακαλύψαμε ότι το δημόσιο ακίνητο ΑΒΚ 32 στο οποίο ανήκει ο παλαιός αιγιαλός και η έκταση που διεκδικεί ο ιδιώτης, είχαν πλέον μεταβιβαστεί κατά πλήρη κυριότητα από το ΤΑΙΠΕΔ στην ΕΤΑΔ ΑΕ.

Η διαπίστωση αυτή είχε κομβική σημασία για την υπόθεση αφενός επειδή καθιστούσε ακόμα βαρύτερη την αυθαιρεσία του Γενικού Γραμματέα, που συνελήφθη να μεταβιβάζει μέσω των υπηρεσιών του υπουργείου σε ιδιώτη έκταση που πλέον δεν ανήκε κατά κυριότητα στο δημόσιο εν στενή εννοία, και αφετέρου επειδή η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας έχει κρίνει ότι δεν είναι δυνατόν να ασκείται από νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου ή από ιδιώτη η αμιγώς κρατική αρμοδιότητα, που αφορά τη διαχείριση των κοινοχρήστων πραγμάτων, στα οποία περιλαμβάνονται ο αιγιαλός και η παραλία, όχι μόνον ως δημόσια κτήση αλλά κυρίως ως προστατευόμενα περιβαλλοντικά αγαθά (ΣτΕ Ολ 891/2008).

Ειδικά στην περίπτωση της Καλογριάς, επειδή πρόκειται για περιοχή Natura καιΣημαντική Περιοχή για τα Πουλιά (ΣΠΠ) που συνορεύει και με απάτητη παραλία, εφαρμόζεται το άρθρο 196 του ν. 4389/2016 που ορίζει ότι περιοχές με τα ως άνω χαρακτηριστικά εξαιρούνται της μεταβίβασής τους στην ΕΤΑΔ και σε κάθε περίπτωση λογίζονται ότι ανήκουν στη δημόσια κτήση και είναι κοινόχρηστες και ανεπίδεκτες ιδιωτικών δικαιωμάτων. Ωστόσο, εξαίρεση από το καθεστώς αυτό προστασίας εισήγαγε και πάλι ο νέος νόμος για τον αιγιαλό(5092/2024), ορίζοντας ότι η μεταβίβαση στην ΕΤΑΔ παραμένει ισχυρή αν έγινε πριν την 23/4/2019, όπως εν προκειμένω της Καλογριάς, εκτός αν ο φορέας που κατείχε προηγουμένως το προστατευόμενο ακίνητο ζητήσει να ανακληθεί η μεταβίβαση της περιοχής natura στην ΕΤΑΔ και να επανέλθει το δημόσιο ακίνητο σε αυτόν, αλλά και από αυτή τη δυνατότητα ο νόμος έχει εξαιρέσει το ελληνικό Δημόσιο!

Έτσι η μεταβίβαση της Καλογριάς στην ΕΤΑΔ φάνηκε εκ πρώτης όψεως οριστική, ωστόσο στις περιπτώσεις αυτές, σύμφωνα και με τη νομολογία των ανωτάτων δικαστηρίων, υπερισχύει το οικολογικό κριτήριο και η ανάγκη περιβαλλοντικής προστασίας της έκτασης ως δημοσίου & κοινοχρήστου περιβαλλοντικού αγαθού.

Έχοντας διαπιστώσει τη συνδρομή τόσο κρίσιμων ζητημάτων, αποφασίσαμε ότι ήταν επιβεβλημένο να τα θέσουμε υπόψη και του αρμόδιου Εισαγγελέα, καταθέτοντας πριν περίπου έναν μήνα και τη μηνυτήρια Αναφορά μας κατά παντός υπευθύνου για την υπόθεση ενώπιον του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Πατρών, για την εκ μέρους του διερεύνηση τυχόν στοιχειοθέτησης και αξιόποινων πράξεων, ενώ λίγες ημέρες μετά ήρθε και η πρώτη πολύ σημαντική δικαίωση των προσπαθειών μας με τη δημοσίευση της απόφασης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου που έκρινε ότι η περιοχή του παλαιού αιγιαλού της Καλογριάς δεν αποχαρακτηρίζεται από δημόσιο κτήμα.

Τούτο πρακτικά σημαίνει ότι η έκταση εξακολουθεί να έχει χαρακτήρα δημοσίου κτήματος και να υπάγεται στην νομοθεσία περί δημοσίων κτημάτων, όπου ως «δημόσια κτήματα» νοούνται οι εκτάσεις που πριν την απελευθέρωση ανήκαν στους Οθωμανούς και περιήλθαν στο ελληνικό Δημόσιο ως «εθνικές γαίες» ή «εθνικά κτήματα», σήμερα δε αποτελούν τη λεγόμενη «ιδιωτική κτήση» του Δημοσίου, δηλ. δημόσια ακίνητα (εκτάσεις, κτίσματα, γραφεία κ.λπ.), τα οποία το Δημόσιο δύναται να χρησιμοποιεί για την επιτέλεση των σκοπών του ή να τα εκμεταλλεύεται (π.χ. εκμισθώνοντάς τα) με σκοπό να κερδίζει οικονομικό όφελος από τη χρήση τους, σε αντιδιαστολή προς τη «δημόσια κτήση» του Δημοσίου, στην οποία ανήκουν κατά κανόνα τα κοινόχρηστα πράγματα (άρθ. 957 ΑΚ) που δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ιδιωτικής συναλλαγής και στα οποία μπορεί να παραχωρηθεί μόνο δικαίωμα χρήσεως (π.χ. τραπεζοκαθίσματα σε πλατεία, ξαπλώστρες σε παραλία κ.λπ.), όχι όμως εμπράγματα δικαιώματα (κυριότητα κ.λπ.).

Όπως γίνεται κατανοητό, στον παλαιό αιγιαλό Καλογριάς ως μέρους δημοσίου κτήματος, μπορούν σήμερα να αναγνωριστούν εμπράγματα δικαιώματασε ιδιώτη, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 12 του άρθρου 5 του ν. 5092/2024, δηλ. διαθέτει νόμιμο τίτλο κυριότητας που αποκτήθηκε πριν τον καθορισμό της έκτασης ως «παλαιού αιγιαλού». Το δε γεγονός ότι η απόφαση της Αποκεντρωμένης επιβεβαιώνει ότι η έκταση εξακολουθεί να παραμένει δημόσιο κτήμα, σημαίνει ότι στο εξής μόνος φορέας που δύναται να παραχωρεί δικαιώματα σε αυτήν είναι το ελληνικό Δημόσιο (και όχι η ΕΤΑΔ ή άλλος φορέας).

Επομένως η πρόσφατη απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης επιβεβαίωσε όσα υποστηρίξαμε εξ αρχής: ότι δηλ. είναι ανεπίτρεπτηη αναγνώριση εμπραγμάτων δικαιωμάτων στον ιδιώτη επενδυτή, αφού ο τίτλος ιδιοκτησίας, δηλ. το συμβόλαιο έτους 2004 που προσκομίζει, είναι μεταγενέστερο του καθορισμού του παλαιού αιγιαλού Καλογριάς που συντελέστηκε το 1985, επομένως δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμουκαι μη νομίμως ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Περιουσίας επέβαλε στην Κτηματική Υπηρεσία Αχαΐας την αναγνώριση τέτοιων δικαιωμάτων στον συγκεκριμένο ιδιώτη.

Βασική επομένως επιδίωξή μας θα πρέπει να είναι η με κάθε τρόπο αποτροπή της αναγνώρισης εμπραγμάτων δικαιωμάτων στην έκταση και σε κάθε άλλον ιδιώτη στο μέλλον, λόγω του χαρακτήρα της Καλογριάς ως Συνταγματικά κατοχυρωμένου περιβαλλοντικού αγαθού με σπουδαία οικολογική αξία, αφού τα περιβαλλοντικά αγαθά αποτελούν δικαίωμα όλων, συνεισφέρουν στην κοινή ωφέλεια, στην προστασία της ανθρώπινης υγείας, στην αναψυχή, στην οικολογική ισορροπία και στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας του ατόμου και, υπ’ αυτή την έννοια, εκπληρώνουν κατά τον προορισμό τους δημόσια λειτουργία και θα πρέπει να θεωρούνται κοινόχρηστα και ότι ανήκουν στη δημόσια, αναπαλλοτρίωτη περιουσία του Κράτους και όχι στην ιδιωτική, όπως τα «δημόσια κτήματα» τα οποία όπως είδαμε δύνανται να μεταβιβαστούν κατά κυριότητα και σε ιδιώτη. 

Παρόλο επομένως που με την απόφαση της Αποκεντρωμένης κρίθηκε ότι ο παλαιός αιγιαλός Καλογριάς παραμένει δημόσιο κτήμα, η θεώρησή του ως ιδιωτικής (και όχι ως δημόσιας) κτήσης του δημοσίου κατά την παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 5092/2024 παραγνωρίζει την οικολογική σημασία του (ΑΠ Ολ 24/2000, ΑΠ 104/2013, 566/2012, 332/2010, 897/2009, 255/2007, ΣτΕ 465/2009, 1508/2003, 3356, 1129/1999).

Όπως είδαμε, λόγω του αυστηρά προστατευόμενου χαρακτήρα της ως περιοχής Natura, ως Σημαντικής Περιοχής για τα Πουλιά και ως περιοχής που συνορεύει με «απάτητη παραλία», η Καλογριά θα έπρεπε να θεωρείται ότι ανήκει στη δημόσια κτήση και ότι αποτελεί κοινόχρηστη έκταση, ανεπίδεκτη ιδιωτικών δικαιωμάτων (άρθρο 196 του ν. 4389/2016 συνδ. παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 5092/2024).

Ωστόσο και στην περίπτωση αυτή ο ν. 5092/2024 περί αιγιαλού όρισε,όπως είδαμε (παρ. 3 άρθρου 23),ότι αν η μεταβίβαση στην ΕΤΑΔ έγινε πριν την 23/4/2019 παραμένει ισχυρή ακόμα και αν πρόκειται για έκταση με ειδικό καθεστώς προστασίας, εκτός αν ο φορέας που κατείχε προηγουμένως το προστατευόμενο ακίνητο ζητήσει να ανακληθεί η μεταβίβαση του στην ΕΤΑΔ και να επανέλθει το ακίνητο σε αυτόν, αλλά και από τη δυνατότητα αυτή ο νόμος εξαιρεί το ελληνικό Δημόσιο, στο οποίο δεν αναγνωρίζεται τέτοια δυνατότητα!

Για το θέμα αυτό ωστόσο η νομολογία του Αρείου Πάγου και του ΣτΕ έχουν κρίνει ότι υπερισχύει το οικολογικό κριτήριο και η ανάγκη περιβαλλοντικής προστασίας της έκτασης. Ωστόσο επειδή η διάταξη που εξαιρεί το ελληνικό Δημόσιο από τη δυνατότητα ανάκλησης της μεταβίβασης της έκτασης στην ΕΤΑΔ παραμένει σε ισχύ ως διάταξη νόμου, θα πρέπει να επιδιωχθεί η άρση του αποκλεισμού αυτού του Δημοσίου με νέα νομοθετική τροπολογία που θα πρέπει να ψηφιστεί και αυτός είναι επίσης ένας στόχος, στον οποίο θα πρέπει να επικεντρωθούμε.

Ανεξάρτητα δε από την όποια έκβασή της, η μεγάλη επιτυχία της υπόθεσης της Καλογριάς έγκειται στο γεγονός ότι κατάφερε να ενώσει σε ένα κοινό δυναμικό μέτωπο τους σημαντικότερους φορείς της πολιτικής ζωής και της αυτοδιοίκησης του τόπου με την τοπική κοινωνία, τον επιστημονικό κόσμο και τα περιβαλλοντικά κινήματα, πέρα και πάνω από οτιδήποτε τους διχάζει και τους παθητικοποιεί, καταδεικνύοντας ότι κάθε αγώνας για το περιβάλλον είναι μία πράξη βαθιά πολιτική που καθιστά τον άνθρωπο υπεύθυνο ενεργό πολίτη, ικανό να παρεμβαίνει στα κέντρα λήψης αποφάσεων που τον αφορούν και να διαμορφώνει ο ίδιος τη μοίρα του.

Και με αυτές τις σκέψεις, ας θυμηθούμε κλείνοντας την ομιλία αυτή, τα λόγια του κορυφαίου μας ποιητή Οδυσσέα Ελύτη από το Άξιον Εστί: «Μοίρα των αθώων είσαι η δική μου μοίρα!».

Την ώρα ετούτη, στην πατρίδα μας συντελείται μια άνευ προηγουμένου περιβαλλοντική καταστροφή, με την επικράτηση του οικονομικού μοντέλου αθρόας καθυπόταξης της φύσης στην αχαλίνωτη κερδοσκοπία και στον καταναλωτικό τρόπο ζωής. Σε κάθε περιβαλλοντική υποβάθμιση που συντελείται γύρω μας, σε κάθε οικολογική καταστροφή, χιλιάδες αθώα πλάσματα της φύσης, του δάσους, των βουνών, του αέρα, του νερού, αφανίζονται, υποφέρουν, υφίστανται τα αποτελέσματα της ανθρώπινης αλαζονείας και του παραλογισμού. Μένει να νιώσουμε τη μοίρα τους ως δική μας μοίρα και να αναρωτηθούμε σε ποια πλευρά της ιστορίας θέλουμε να μας θυμούνται τα παιδιά μας.

Οι άνθρωποι της Καλογριάς μας έδειξαν τον δρόμο. Ας ευχηθούμε το παράδειγμά τους να εμπνεύσει, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, ακόμα πιο πολλούς!

Συγκεκριμένα:

• Την Τετάρτη 22 Απριλίου στις 19.00 θα πραγματοποιηθεί ενημερωτική εκδήλωση με θέμα «Κλιματική κρίση και ατμοσφαιρική ρύπανση» στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Πάτρας (Φιλοποίμενος 24, 3ος όροφος) με ομιλητές τους καθηγητές του τμήματος φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών, κ.κ. Ανδρέα Καζαντζίδη και Αθανάσιο Αργυρίου.

Ο κ. Αργυρίου θα μιλήσει με θέμα: «Επίδραση του ανθρώπου στο κλίμα: ακραία φαινόμενα & επιπτώσεις στην υγεία», ενώ ο κ.  κ. Καζαντζίδης θα αναφερθεί στα «Αιωρούμενα σωματίδια στην Πάτρα: μια αποτίμηση των μετρήσεων του δικτύου του Πανεπιστημίου Πατρών»

Στα πλαίσια της ίδια εκδήλωσης θα γίνει Ιστορική αναδρομή στην ίδρυση και λειτουργία της ΟΙΚΙΠΑ τα τελευταία 40 χρόνια. 

• Την Παρασκευή 24 Απριλίου στις 20.30 θα γίνει προβολή της ταινίας «Ο Πάγος και ο Ουρανός» του Λικ Ζακέ, σε συνεργασία με το σύλλογο ΑΣΤΟ στην αίθουσα του ΤΕΕ (Τριών Ναυάρχων 40)

• Το Σάββατο 25 Απριλίου στις 19.00 στο μικρό αμφιθέατρο του π. ΤΕΙ (Κουκούλι) σε συνεργασία με το Θεατρικό Εργαστήρι της Πολυφωνικής θα παρουσιαστεί η θεατρική παράσταση με τίτλο: «Σε τρελό πανικό! Δένδρα-Ψάρια χτυπούν συναγερμό!»

• Την Κυριακή 26 Απριλίου θα πραγματοποιηθεί πεζοπορικός περίπατος στο δάσος της Στροφυλιάς σε συνεργασία με τους «Πεζοπόρους Πάτρας».

• Και τέλος την Πέμπτη 30 Απριλίου θα πραγματοποιηθεί έκθεση φωτογραφίας στα Ψηλαλώνια στα πλαίσια του γιορτασμού της Πρωτομαγιάς, με θέμα: «Τα πουλιά της Ελλάδας»

ΚΑΛΕΣΜΑ ΣΕ ΦΙΛΟΥΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΔΟΙΠΟΡΟΥΣ

Σε ανακοίνωσή της η ΟΙΚΙΠΑ αναφέρει: «Με ιδιαίτερη χαρά αλλά και συγκίνηση καλούμε όλους όσους συμπορεύτηκαν μαζί μας στα μονοπάτια του εθελοντισμού και της κοινωνικής προσφοράς μέσα από την ΟΙΚΙΠΑ ως ιδρυτικά μέλη, μέλη, φίλοι, συνεργάτες και υποστηρικτές, τα τελευταία 40 χρόνια, να πάρουν μέρος στις γενέθλιες εκδηλώσεις μας και ιδιαίτερα στην κεντρική εκδήλωση της Τετάρτης  22 Απριλίου στο Δικηγορικό Σύλλογο».

Σας περιμένουμε όλους

Η συμμετοχή σε όλες τις εκδηλώσεις είναι ελεύθερη για το κοινό.

Για τη συμμετοχή σας στην προβολή της ταινίας και τη θεατρική παράσταση, δηλώστε τη συμμετοχή σας  στο τηλέφωνο 2610-321010 (Δευτέρα, Πέμπτη και Παρασκευή 7.00-9.00 μμ, Τρίτη και Τετάρτη 9.30-11.30 πμ)

Απαντήσεις σε όλα τα κρίσιμα ερωτήματα που αφορούν το θέμα της επιχειρούμενης παραχώρησης έκτασης 35 στεμμάτων παλαιού αιγιαλού στην παραλία της Καλογριάς σε ιδιώτη, αναμένεται να δώσει η νομική σύμβουλος των φορέων του νομού Σοφία Παυλάκη, κεντρική εισηγήτρια της εκδήλωσης που διοργανώνει η ΟΙΚΙΠΑ την Παρασκευή, 3 Απριλίου 2026, στις 7.00 μμ, στην «Αγορά Αργύρη».

Στην εκδήλωση θα τοποθετηθούν επίσης, ο Δήμαρχος Δυτικής Αχαΐας Γρηγόρης Αλεξόπουλος, ο Πρόεδρος της ΠΕΔΔΕ και Δήμαρχος Καλαβρύτων Αθανάσιος  Παπαδόπουλος, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Ευάγγελος Καραχάλιος, βουλευτές αλλά και εκπρόσωποι φορέων και συλλογικοτήτων που θα παραβρεθούν.

Η πρόσφατη απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου-σύμφωνα με την οποία η παραλία της Καλογριάς παραμένει δημόσιο κτήμα- είναι μια θετική και πολύ σημαντική εξέλιξη, βάζει ακόμη ένα φραγμό στις διεκδικήσεις του ιδιώτη και δικαιώνει πλήρως τις μέχρι τώρα νομικές ενέργειες των φορέων της περιοχής συμπεριλαμβανομένης της μηνυτήριας αναφοράς.

Τίποτα όμως δεν έχει λήξει οριστικά!

Οι διεκδικήσεις του ιδιώτη μπορεί να συνεχιστούν και γι’ αυτό  οι διοργανωτές καλούν τους  ενεργούς πολίτες, τους φορείς και τις συλλογικότητες της περιοχής  να πάρουν  μέρος στην εκδήλωση, να δηλώσουν τη συμπαράταξή τους και να διατρανώσουν την αντίθεσή τους στα σχέδια ιδιωτικοποίησης της παραλίας, περιφρουρώντας το δημόσιο χαρακτήρα της.

Όπως τονίζουν χαρακτηριστικά «ο αγώνας για την υπεράσπιση του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Κοτυχίου-Στροφυλιάς συνεχίζεται! Επόμενος στόχος,  η οριστική απόρριψη του αιτήματος του ιδιώτη»

Το Πλατανόδασος Προαστίου στις εκβολές του Χαράδρου είναι ευαίσθητη προστατευόμενη από το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠ.Σ.) φυσική περιοχή και ο Δήμος με τις ενέργειές του την υποβαθμίζει μετατρέποντάς την σε τεχνητό πάρκο. Τα παραπάνω τονίζει μεταξύ άλλων η ΟΙΚΙΠΑ σε επιστολή της προς τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο περιβάλλοντος κ. Τάκη Πετρόπουλο, η οποία κοινοποιήθηκε και στο γραφείο του Δημάρχου, με αφορμή τις πρόσφατες επεμβάσεις κοπής φυσικής βλάστησης, που έγιναν με εντολή του Δήμου στην περιοχή.

Στην επιστολή της η ΟΙΚΙΠΑ αναφέρει:

«Ο παραποτάμιος χώρος των περίπου 59 στρεμμάτων χαρακτηρίζεται ειδικά και ρητά στο ισχύον Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Πατρών ως «Περιοχή ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ εκβολών Χαράδρου». Επομένως η πρόβλεψή του,  ότι απαγορεύεται ρητά «η καταστροφή της φυσικής  βλάστησης» θα έπρεπε να είναι βασικός οδηγός και ΟΡΙΟ κάθε βελτιωτικής επέμβασης εκεί. Αντί γι’ αυτό και στα προηγούμενα χρόνια έγιναν τέτοιες εσφαλμένες και παράνομες, ως αντίθετες στις προβλέψεις του Γ.Π.Σ. ενέργειες κοπής φυσικής βλάστησης και τις τελευταίες εβδομάδες διαπιστώνουμε ότι με χρήση βαρέων μηχανημάτων αφαιρέθηκε πλήρως ο υπόροφος από θάμνους και μονοετή φυτά.

Τα παράπανω φυτικά είδη  παρέχουν  καταφύγιο  στα διαβιούντα και αναπαραγόμενα εκεί είδη αμφιβίων και πτηνών,  ενώ εσφαλμένα διαπλατύνονται με κοπή χαμηλών καλαμιών οι δρόμοι μέσα στο άλσος. Επιπλέον, κάθε έργο στην περιοχή αυτή οφείλει να εκτελείται κατόπιν εγκεκριμένης περιβαλλοντικής μελέτης. Πέραν  αυτού η περιοχή, ως φέρουσα δασικά χαρακτηριστικά οφείλει να τυγχάνει διαχείρισης σύμφωνα και  με τους περιορισμούς της δασικής νομοθεσίας.

Τα προστατευόμενα είδη αμφιβίων, απολύτως εξαρτημένα για την επιβίωση και αναπαραγωγή τους από τα υγρά στοιχεία και την φυσική βλάστηση, ιδίως τον ΥΠΟΡΟΦΟ,  που μέλη μας έχουν αναγνωρίσει και τεκμηριώσει στο παρελθόν και τώρα και φωτογραφικά είναι τα παρακάτω:

Πρασινόφρυνος (Bufotes viridis), Βαλτοβάτραχος (Pelophylax kurtmuelleri), Ελληνικός τρίτωνας (Lissotriton greacus).  Στους νερόλακκους που έχουν σχηματιστεί στην αμμουδιά και ανανεώνονται συνεχώς από ενεργό σήμερα φυσική  ανάβλυση, διαπιστώνουμε το πλήθος των γυρίνων που, στη συνέχεια, θα χρειαστούν την χαμηλή βλάστηση των υπορόφων για καταφύγο.

Γενικότερα επισημαίνουμε και πάλι ότι η διαχείριση ενός χώρου με αυτά τα χαρακτηριστικά και αυτή την νομική προστασία ως «τεχνητού πάρκου» και όχι «φυσικού άλσους», όπως όντως είναι, δεν είναι ορθή επιλογή από την σκοπιά της σύγχρονης επιστημονικής περιβαλλοντικής διαχείρισης αλλά συνιστά υποβάθμιση. Αντιθέτως επιλογές του Δήμου που έγιναν μετά δικές  μας προτάσεις, όπως η περίφραξη μέρους του καλαμιώνα  δίπλα στον δρόμο σε επαφή με την αμμουδιά και η κατάργηση του εσφαλμένα διανοιγέντος κάθετου δρόμου,  είναι συμβατές με την προστασία και ορθή και νόμιμη διαχείριση του χώρου».

Η ΟΙΚΙΠΑ καλεί τη δημοτική αρχή  να παύσει κάθε κοπή φυσικής βλάστησης οπουδήποτε στον χώρο του πλατανοδάσους ως και την αμμουδιά, ως επιζήμια και μη επιτρεπόμενη από το Γ.Π.Σ. και να αφεθεί ο εσφαλμένα κομμένος υπόροφος των συστάδων να αναβλαστήσει.

Επίσης να εμποδιστεί με κατάλληλα υλικά (μπλόκ) η πρόσβαση αυτοκινήτων στο τμήμα του δρόμου σε επαφή με την αμμουδιά, όπου υπάρχουν εκτεταμένοι νερόλακκοι γεμάτοι γυρίνους για  να μη πατηθούν, ως και τα τέλη  Μαΐου και να αποτραπεί κάθε περίπτωση κάλυψης ή ισοπέδωσης των νερόλακκων και της φυσικής ανάβλυσης στην αμμουδιά.

«Σας κάνουμε, για μια ακόμη φορά έκκληση» καταλήγει η επιστολή της ΟΙΚΙΠΑ «για σεβασμό του χαρακτήρα της περιοχής, όπως δεσμευτικά τον καθορίζει το Γ.Π.Σ. Μπορούμε να έχουμε ήπια χρήση του πολύτιμου αυτού χώρου για περίπατο και αναψυχή, ΧΩΡΙΣ να τον υποβαθμίσουμε από φυσικό άλσος -δώρο της φύσης- σε τεχνητό πάρκο».

Παρατείνεται μέχρι και την Κυριακή 5 Απριλίου

Η ΟΙΚΙΠΑ, συνεχίζοντας την παράδοση των επιτυχημένων εκθέσεων φωτογραφίας των τελευταίων ετών, προσκαλεί και φέτος τους φίλους της φωτογραφικής τέχνης να συμμετάσχουν στη νέα έκθεση φωτογραφίας με θέμα «Τα πουλιά της Ελλάδας».

Στόχος της φετινής έκθεσης είναι να αναδειχθεί ο πλούσιος και μοναδικός κόσμος της ελληνικής ορνιθοπανίδας: Από τα πουλιά των βουνών και των δασών έως εκείνα των υγροτόπων, των θαλασσών και των πόλεων. Μέσα από το φωτογραφικό φακό, επιδιώκουμε να αποτυπωθεί η ομορφιά, η ποικιλία, η ελευθερία της πτήσης αλλά και η αρμονική – ή και εύθραυστη – σχέση των πουλιών με το φυσικό τους περιβάλλον.

Ας θυμηθούμε ότι τα πουλιά αποτελούν σύμβολα ζωής, ελπίδας και ελευθερίας. Πάρτε, λοιπόν, τη φωτογραφική σας μηχανή και απαθανατίστε στιγμές από τον υπέροχο κόσμο των φτερωτών κατοίκων της χώρας μας. Σε πτήση, σε στάση, στο φυσικό τους καταφύγιο ή μέσα στην καθημερινή τους επαφή με το ελληνικό τοπίο.

Η παρουσίαση των επιλεγμένων φωτογραφιών θα πραγματοποιηθεί, όπως κάθε χρόνο, στην πλατεία των Υψηλών Αλωνίων στην Πάτρα, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων γιορτασμού της Πρωτομαγιάς.

Οδηγίες συμμετοχής

Στην έκθεση μπορούν να λάβουν μέρος ερασιτέχνες φωτογράφοι, αποστέλλοντας από 1 έως 5 φωτογραφίες, από τις οποίες θα επιλεγούν οι καλύτερες από ειδική επιτροπή αξιολόγησης.
Οι φωτογραφίες:

• δεν πρέπει να φέρουν υδατογράφημα ή πλαίσια,
• πρέπει να προέρχονται από μία και μοναδική αρχική λήψη,
• αποστέλλονται σε ψηφιακή μορφή (.jpeg).

Το όνομα κάθε αρχείου θα πρέπει να περιλαμβάνει το ονοματεπώνυμο του φωτογράφου και αν είναι γνωστό το όνομα του πουλιού (επιστημονικό ή κοινό) και ο τόπος λήψης. Φωτογραφίες που δεν πληρούν τις παραπάνω προϋποθέσεις δεν θα ληφθούν υπόψη.

Η αποστολή των φωτογραφιών μπορεί να γίνει είτε ηλεκτρονικά, είτε με παράδοση ψηφιακού μέσου στα γραφεία της ΟΙΚΙΠΑ, μέχρι Κυριακή 5 Απριλίου 2026.

Για περισσότερες πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με την ΟΙΚΙΠΑ, στο τηλέφωνο 2610-32.10.10 και στο μειλ: oikipa@otenet.gr

• Η έκθεση εντάσσεται στις εαρινές γενέθλιες εκδηλώσεις της ΟΙΚΙΠΑ οι οποίες θα γίνουν το τελευταίο 10ημερο του Απριλίου, με αφορμή τη συμπλήρωση 40 ετών από την ίδρυσή της, τον Απρίλιο του1986.

Η μηνυτήρια αναφορά κατατέθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Σοφία Παυλάκη εκ μέρους του Δήμου Δυτικής Αχαΐας, της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Δυτικής Ελλάδας (ΠΕΔΔΕ) του ΤΕΕ – Τμ. Δυτικής Ελλάδας και της ΟΙΚΙΠΑ.

Σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται, η επιχειρούμενη αναγνώριση εμπραγμάτων δικαιωμάτων στον επίδοξο ιδιώτη επενδυτή για το τμήμα του παλαιού αιγιαλού, είναι παράνομη δεδομένου ότι η έκταση είναι αυστηρά προστατευόμενος οικότοπος και έχει περιέλθει στην ΕΤΑΔ ΑΕ από το 2016, επομένως δεν μπορεί να γίνεται αντικείμενο συναλλαγής μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και τρίτου – ιδιώτη.

Για την ίδια έκταση διαπιστώνεται ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί ούτε το άρθρο 5 παρ. 12 του νέου νόμου για τον αιγιαλό (ν.5092/2024), διότι ο τίτλος έτους 2004 που επικαλείται ο ιδιώτης, είναι  μεταγενέστερος της 27/3/1985, οπότε καθορίστηκε στην περιοχή ο παλαιός αιγιαλός. Συνεπώς, με βάση τις παραπάνω διατάξεις, δεν επιτρέπεται να αναγνωριστούν στον ιδιώτη εμπράγματα δικαιώματα στην ως άνω έκταση.

Στη μηνυτήρια αναφορά γίνεται επίσης εκτενής αναφορά των «εντέλλεστε» του πρώην Γ.Γ Δημόσιας Περιουσίας κ. Αθανάσιου Τσιούρα προς την Κτηματική Υπηρεσία, τα οποία χαρακτηρίζονται ως αντισυνταγματικές και παράνομες ενέργειες, καθώς και στην αναρμοδιότητα των διοικητικών οργάνων λόγω μη έκδοσης του Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ) που θα καθορίσει τις  προδιαγραφές και τις λεπτομέρειες για την εφαρμογή του άρθρου 5 του νόμου 5092/24.

Ως εκ τούτου, εφόσον δεν έχει εκδοθεί το προβλεπόμενο προεδρικό διάταγμα, ούτε ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Περιουσίας, ούτε ο Προϊστάμενος της τοπικής Κτηματικής Υπηρεσίας δύνανται να θεωρηθούν ως «αρμόδια» όργανα για τη διεκπεραίωση της διαδικασίας αναγνώρισης εμπραγμάτων δικαιωμάτων στον επίμαχο παλαιό αιγιαλό της Καλογριάς υπέρ του φερομένου ως δικαιούχου. Το γεγονός αυτό καθιστά μη νόμιμη και απολύτως απαγορευμένη τη διαδικασία που ακολουθήθηκε.

Τέλος να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα δεν έχει λάβει καμία απάντηση η από 4/9/2025 κοινή αίτηση που υπέβαλαν οι φορείς της περιοχής για ανάκληση  της απόφασης της Κτηματικής Υπηρεσίας και της οριστικοποίησης της μεταβίβασης της έκτασης στον ιδιώτη.

Οι φορείς της περιοχής δηλώνουν την αδιαπραγμάτευτη αντίθεσή τους στην επιχειρούμενη εκχώρηση τμήματος της προστατευόμενης έκτασης της παραλίας στην Καλογριά και την υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της και της σπουδαίας οικολογικής αξίας της με κάθε νόμιμο τρόπο.

«Ο θεσμικός μας ρόλος επιτάσσει τη διαφύλαξη της δημόσιας περιουσίας και των συμφερόντων των πολιτών, γι’ αυτό και εξαρχής αναδείξαμε το θέμα, συγκροτώντας ένα ενιαίο μέτωπο φορέων. Η προσφυγή στη δικαιοσύνη ήταν μονόδρομος, χωρίς πρόθεση αντιπαράθεσης, αλλά ως μία ενέργεια με στόχο τη διαφάνεια και την πλήρη αποσαφήνιση της υπόθεσης μετά και τα στοιχεία που προέκυψαν από τη διερεύνηση εγγράφων, τίτλων ιδιοκτησίας, κ.λπ. Δεν συμβιβαζόμαστε και δεν αποδεχόμαστε αδιαφανείς διαδικασίες. Θα συνεχίσουμε να ενεργούμε με γνώμονα το συμφέρον της τοπικής μας κοινωνίας, της προστασίας του περιβάλλοντος, της διαφύλαξης του μοναδικού οικοσυστήματος της περιοχής μας και της διασφάλισης της νομιμότητας», δήλωσε ο Δήμαρχος Δυτικής Αχαΐας, Γρηγόρης Αλεξόπουλος και ευχαρίστησε όλους τους φορείς (ΠΕΔ Δυτ. Ελλάδος, ΤΕΕ Δυτ. Ελλάδος και ΟΙΚΙΠΑ) που στάθηκαν αρωγοί σε αυτή την προσπάθεια.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδος, Δήμαρχος Καλαβρύτων, Θανάσης Παπαδόπουλος, ανέφερε πως «η Περιφερειακή Ένωση Δήμων συμμετείχε στο μέτωπο των φορέων, έχοντας προτεραιότητα τη διασφάλιση της νομιμότητας σε θέματα που άπτονται της προστασίας της δημόσιας περιουσίας και του συμφέροντος των τοπικών κοινωνιών. Η προσπάθεια εκχώρησης δεκάδων στρεμμάτων σε μία προστατευόμενη περιοχή προκάλεσε το κοινό αίσθημα και διασάλευσε την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στους θεσμούς. Στο πλαίσιο αυτό, βασική μας επιδίωξη είναι να δοθούν ξεκάθαρες απαντήσεις».

Ο πρόεδρος της Δ.Ε. του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδος, Βαγγέλης Καραχάλιος τόνισε πως «Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας δεν αντιστρατεύεται την οργανωμένη ανάπτυξη. Επιμένει όμως ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να λειτουργεί εις βάρος της περιβαλλοντικής προστασίας ούτε να δημιουργεί σκιές ως προς τη νομιμότητα των διαδικασιών.Η προστασία της Καλογριάς είναι ζήτημα νομιμότητας και όχι επιλογής.Για τον λόγο αυτό, από κοινού με τον Δήμο Δυτικής Αχαΐας, την ΠΕΔ Δ.Ε. και την Οικολογική Κίνηση Πάτρας, καταθέσαμε μηνυτήρια αναφορά, ζητώντας τη θεσμική διερεύνηση της υπόθεσης. Πρόκειται για πράξη ευθύνης. Η προστασία της Καλογριάς αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας και ευθύνη όλων μας. Η θεσμική τάξη και το δημόσιο συμφέρον δεν επιδέχονται εκπτώσεις».

Τέλος, ο εκπρόσωπος της ΟΙΚΙΠΑ Θωμάς Κουτρούμπας τόνισε πως «η προστασία του δημόσιου χαρακτήρα της εμβληματικής παραλίας της Καλόγριας αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα και εξέφρασε την ικανοποίηση της οργάνωσης για την συνεργασία των φορέων της περιοχής».

ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΒΑΣΚΩΝ

(ΜΠΟΡΝΤΟ-ΜΠΑΓΙΟΝ-ΣΑΝ ΣΕΜΠΑΣΤΙΑΝ-ΠΑΜΠΛΟΝΑ-ΒΙΤΟΡΙΑ-ΜΠΙΛΜΠΑΟ-ΓΚΕΡΝΙΚΑ- ΜΠΕΡΜΕΟ-ΓΚΕΤΣΟ-ΚΟΜΙΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΙΕΣ ΑΛΤΑΜΙΡΑ-ΣΑΝΤΙΓΙΑΝΑ ΝΤΕΛ ΜΑΡ)

Αγαπητοί φίλοι της ΟΙΚΟ-παρέας!

Η ΟΙΚΙΠΑ διοργανώνει 8ημερη καλοκαιρινή εκδρομή και σας καλεί να συμμετάσχετε. Ετοιμάστε βαλίτσες και…φύγαμε!!!

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ

1η Ημέρα 02.07.2026 | Αεροδρόμιο Μπορντό – Περιήγηση πόλης – Μπαγιόν

Αθήνα – Μπορντό Πτήση: AEGEAN 08:45 – 11:10

Συγκέντρωση και αναχώρηση αργά απόγευμα από παρκινγκ Καλεντζιωτη (Πάτρα) με πούλμαν προς το αεροδρόμιο, επιβίβαση στο αεροσκάφος μας και απευθείας πτήση για το αεροδρόμιο του Μπορντό, μιας από τις πιο αριστοκρατικές πόλεις της Γαλλίας και παγκόσμιο σημείο αναφοράς για την παραγωγή κρασιού. Ακολουθεί περιήγηση στο ιστορικό κέντρο της πόλης, το οποίο έχει χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής γνωρίζουμε την κομψή αρχιτεκτονική του 18ου αιώνα, την εντυπωσιακή πλατεία Place de la Bourse με το περίφημο υδάτινο κάτοπτρο Miroir d’Eau, τις όχθες του ποταμού Γκαρόν που αποτέλεσαν κινητήρια δύναμη για την εμπορική ανάπτυξη της πόλης, καθώς και τον καθεδρικό ναό Saint-André, ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία της περιοχής. Ελεύθερος χρόνος για καφέ ή γεύμα και πρώτη επαφή με τη γαλλική καθημερινότητα. Στη συνέχεια αναχώρηση για τη Μπαγιόν, στην καρδιά της γαλλικής Χώρας των Βάσκων. Η πόλη εντυπωσιάζει με τα πολύχρωμα παραδοσιακά της σπίτια, τα γραφικά κανάλια και τη χαρακτηριστική βασκική ταυτότητα. Άφιξη στο ξενοδοχείο, τακτοποίηση και ελεύθερος χρόνος για μια πρώτη βόλτα στο ιστορικό κέντρο και γνωριμία με την τοπική γαστρονομία. Διανυκτέρευση στη Μπαγιόν.

2η Ημέρα 03.07.2026 | Μπαγιόν – Σαν Σεμπαστιάν – Παμπλόνα

Πρωινό στο ξενοδοχείο και αναχώρηση για το Σαν Σεμπαστιάν, περνώντας τα σύνορα της Ισπανίας και εισερχόμενοι στη βασκική ακτή. Το Σαν Σεμπαστιάν θεωρείται μία από τις πιο κομψές παραθαλάσσιες πόλεις της Ευρώπης και είναι διεθνώς γνωστό για τη γαστρονομική του παράδοση. Κατά την άφιξη πραγματοποιείται περίπατος στο ιστορικό κέντρο της πόλης, ενώ υπάρχει χρόνος για χαλάρωση στην εντυπωσιακή παραλία La Concha και για γνωριμία με την τοπική κουζίνα, μέσα από τα περίφημα pintxos, μικρές γευστικές δημιουργίες που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της βασκικής κουλτούρας. Στη συνέχεια αναχώρηση για την Παμπλόνα, πόλη με έντονη ιστορική φυσιογνωμία και παγκόσμια φήμη λόγω της γιορτής του San Fermín. Άφιξη και περιήγηση στο παλιό τμήμα της πόλης, με τα μεσαιωνικά τείχη, τα στενά δρομάκια και την κεντρική πλατεία, που διατηρούν αναλλοίωτη την ατμόσφαιρα άλλων εποχών. Μεταφορά στο ξενοδοχείο και διανυκτέρευση στην Παμπλόνα.

3η Ημέρα 04.07.2026 | Παμπλόνα – Βιτόρια – Μπιλμπάο

Πρωινό στο ξενοδοχείο και αναχώρηση από την Παμπλόνα με προορισμό τη Βιτόρια, πρωτεύουσα της Χώρας των Βάσκων και μία από τις πιο «πράσινες» πόλεις της Ισπανίας. Άφιξη και σύντομη περιήγηση στο καλοδιατηρημένο μεσαιωνικό της κέντρο, με τα γραφικά στενά δρομάκια, τις πλατείες και τα ιστορικά κτίρια που αποτυπώνουν την πολιτική και πολιτιστική σημασία της πόλης.

Στη συνέχεια αναχώρηση για το Μπιλμπάο, τη μεγαλύτερη πόλη της Χώρας των Βάσκων και σύμβολο της σύγχρονης αστικής αναγέννησης. Άφιξη το απόγευμα και πρώτη γνωριμία με την πόλη, όπου η παραδοσιακή βασκική ταυτότητα συνυπάρχει αρμονικά με τη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Μεταφορά στο ξενοδοχείο, τακτοποίηση και ελεύθερος χρόνος. Διανυκτέρευση στο Μπιλμπάο.

4η Ημέρα 05.07.2026 | Ξενάγηση πόλης & Μουσείο Γκουγκενχάιμ

Πρωινό και αναχώρηση για ολοκληρωμένη ξενάγηση στο Μπιλμπάο, πόλη που αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα επιτυχημένης αστικής μεταμόρφωσης. Κατά τη διάρκεια της περιήγησης γνωρίζουμε την παλιά πόλη, Casco Viejo, με τα παραδοσιακά κτίρια και τις επτά ιστορικές οδούς, τον ποταμό Nervión και τις σύγχρονες γέφυρες που έχουν αλλάξει το πρόσωπο της πόλης. Ακολουθεί επίσκεψη στο εμβληματικό Μουσείο Γκουγκενχάιμ, αριστούργημα σύγχρονης αρχιτεκτονικής του Frank Gehry και ένα από τα σημαντικότερα μουσεία σύγχρονης τέχνης στον κόσμο. Ο χρόνος που αφιερώνεται στο μουσείο επιτρέπει την ουσιαστική γνωριμία με τις μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις. Ελεύθερος χρόνος και διανυκτέρευση στο Μπιλμπάο.

5η Ημέρα 06.07.2026| Γκερνίκα – Μπερμέο – Γκέτσο – Μπιλμπάο

Πρωινό και αναχώρηση για τη Γκερνίκα, μια πόλη-σύμβολο για τη Χώρα των Βάσκων και την παγκόσμια ιστορία, γνωστή από τον ομώνυμο πίνακα του Πάμπλο Πικάσο. Σύντομη στάση και γνωριμία με την ιστορία της πόλης, που έχει ταυτιστεί με τον αγώνα για ειρήνη και δημοκρατία. Συνεχίζουμε για το Μπερμέο, παραδοσιακό ψαροχώρι με έντονο ναυτικό χαρακτήρα, γραφικό λιμάνι και αυθεντική βασκική ατμόσφαιρα. Ελεύθερος χρόνος για περίπατο και απόλαυση του παραθαλάσσιου τοπίου. Ακολουθεί επίσκεψη στο Γκέτσο, κομψό προάστιο του Μπιλμπάο, γνωστό για την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του και την εντυπωσιακή κρεμαστή γέφυρα, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Επιστροφή στο Μπιλμπάο και διανυκτέρευση.

6η Ημέρα 07.07.2026 | Μπιλμπάο – Κομίγιας – Σπηλιές Αλταμίρα – Σαντιγιάνα Ντελ Μαρ

Πρωινό και αναχώρηση από το Μπιλμπάο με κατεύθυνση την περιοχή της Κανταβρίας. Πρώτη στάση στην Κομίγιας, παραθαλάσσια πόλη γνωστή για την αρχιτεκτονική της και το έργο του Αντόνιο Γκαουντί «El Capricho», ένα μοναδικό δείγμα μοντερνισμού εκτός Καταλονίας. Στη συνέχεια επίσκεψη στις περίφημες σπηλιές της Αλταμίρα, έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ευρώπης, με προϊστορικές βραχογραφίες που χρονολογούνται στην Παλαιολιθική εποχή. Η ημέρα ολοκληρώνεται με άφιξη στη Σαντιγιάνα ντελ Μαρ, ένα από τα πιο καλοδιατηρημένα μεσαιωνικά χωριά της Ισπανίας, με λιθόστρωτα σοκάκια και πέτρινα αρχοντικά. Επιστροφή στο Μπιλμπάο και διανυκτέρευση.

7η Ημέρα 08.07.2026 | Μεταφορά στο αεροδρόμιο

Μπιλμπάο – Βαρκελώνη Πτήση: VUELING 19:10 – 20:25

Βαρκελώνη – Αθήνα Πτήση: VUELING 23:05 – 02:59 Αθήνα ( ΑΦΙΞΗ 9/7 )

Πρωινό στο ξενοδοχείο και ελεύθερος χρόνος για μια τελευταία βόλτα. Μεταφορά στο αεροδρόμιο για την πτήση επιστροφής.

8η Ημέρα 09.07.2026 | Μεταφορά προς Πάτρα

Άφιξη στην Αθήνα στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος – οδική μεταφορά προς Πάτρα, ολοκληρώνοντας ένα ταξίδι γεμάτο εικόνες, πολιτισμό και αυθεντικές εμπειρίες.

Περιλαμβάνονται:

• Αεροπορικά εισιτήρια με τακτικές πτήσεις της Aegean και της Vueling. Περιλαμβάνεται μια παραδοτέα αποσκευή 20 κιλών, μια χειραποσκευή καμπίνας 8 κιλών και 1 προσωπικό αντικείμενο ανά άτομο (σακίδιο πλάτης)
• 1 διανυκτέρευση στην Μπαγιόν 4* / πρωινό
• 1 διανυκτέρευση στην Παμπλόνα 4* / πρωινό
• 4 διανυκτερεύσεις στο Μπιλμπάο 4* / πρωινό
• Περιηγήσεις με λεωφορείο σύμφωνα με το πρόγραμμα
• Έμπειρος αρχηγός-συνοδός του γραφείου
• Φόροι αεροδρομίων
• ΦΠΑ
• Ασφάλεια αστικής ευθύνης
• Φόροι διαμονής
• Ενημερωτικά έντυπα
• Μεταφορά Πάτρα – Αεροδρόμιο Ελευθερίου Βενιζέλου – Πάτρα

Δεν περιλαμβάνονται:

• Είσοδοι σε μουσεία – κάστρα – θεάματα
• Οτιδήποτε αναφέρεται ως προαιρετικό ή προτεινόμενο

Για πληροφορίες, τιμή και εγγραφές, στα τηλέφωνο της Γραμματείας 2610-321010

Δευτέρα, Πέμπτη και Παρασκευή 7.00-9.00 απόγευμα , Τρίτη και Τέταρτη 9:30 -11:30 πρωί.

Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας με βάση την κατάθεση της σχετικής προκαταβολής